40
Sàn giao dịch chứng khoán Vienna, được thành lập vào năm 1771, là trung tâm giao dịch cổ phiếu lớn nhất Đông Âu thời bấy giờ, thu hút các nhà đầu tư từ khắp châu Âu.
Ngày 11 tháng 6 năm 1850 , lúc 6 giờ sáng, sàn giao dịch chứng khoán Vienna đã chật kín người.
Điều khiến các nhà đầu tư đến sớm xếp hàng tất nhiên là một sự kiện lớn. Tập đoàn Đường sắt Liên bang Áo, công ty đường sắt lớn nhất của Áo, hôm nay chính thức niêm yết tại đây.
Sau một thời gian dài chuẩn bị, khái niệm cổ phiếu đường sắt đã được "thổi phồng" rất nhiều. Hầu như mọi người đều tin rằng ngành công nghiệp đang lên này sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho họ.
Một người đàn ông trung niên mặc đồ sang trọng bước xuống xe ngựa, nhìn đám đông xếp hàng và mắng: "Chết tiệt, sao hôm nay đông người thế này? Chẳng lẽ ai cũng vội vàng đi ăn...!" (ăn phân).
Hành động của ông ta ngay lập tức gây ra ánh mắt tức giận từ mọi người. Một cảnh sát trẻ tuổi duy trì trật tự bước tới, không hài lòng nói: "Thưa quý ông, xin hãy giữ phép lịch sự. Đây là nơi cao cấp, cấm sử dụng lời nói thô tục."
Người đàn ông mặc đồ sang trọng im miệng ngay lập tức. Ông ta biết rằng nếu tiếp tục, có thể sẽ bị buộc tội gây rối trật tự công cộng.
Bình thường thì không sao, cùng lắm chỉ cần đến đồn cảnh sát, vài câu chửi thề chẳng phải là tội lớn, nộp một khoản tiền phạt là xong.
Nhưng hôm nay thì không được. Đấu giá cổ phiếu mới luôn là món yêu thích của các nhà đầu tư, huống hồ đây còn là cổ phiếu đường sắt đầy tiềm năng. Nếu bỏ lỡ hôm nay, giá mua sau này chắc chắn sẽ không còn ở mức này nữa.
Thấy phản ứng của ông ta, cảnh sát trẻ hài lòng rời đi.
Những người xếp hàng ở đây không phải là nhân vật lớn gì, những nhân vật thực sự quan trọng đã trực tiếp vào phòng giao dịch VIP trên tầng.
Vienna không thiếu gì giới quyền quý. Đừng nhìn những cảnh sát trẻ tuổi bình thường này, có khi họ là nhánh phụ của một gia đình quý tộc nào đó.
Điều này thực ra có thể nhìn ra từ khí chất. Người giàu mới nổi và quý tộc đứng cạnh nhau hoàn toàn khác biệt, chỉ cần liếc qua là có thể phân biệt được.
Thời gian từng phút từng giây trôi qua, đúng 8 giờ, cửa đại sảnh giao dịch mở ra đúng giờ. Dù mọi người rất gấp, nhưng không ai vội vàng lao vào.
Ở đây quy tắc rất quan trọng. Nhìn hàng cảnh sát đứng trước mặt, ai cũng không muốn bị mời về đồn cảnh sát uống trà. Nếu vì thế mà bỏ lỡ thời gian giao dịch, thì chỉ còn nước khóc thôi.
Thời đại này không có internet, không có màn hình điện tử, thậm chí chưa có điện, tất cả các giao dịch đều dựa vào thủ công.
Từng tấm bảng đen lớn, nhân viên viết dữ liệu lên đó. Các nhà đầu tư nhìn vào dữ liệu trên bảng để quyết định có đăng ký giao dịch với nhân viên giao dịch hay không.
Lúc này, một quản lý của sàn giao dịch cổ phiếu bước ra, hét to: "Hôm nay, Tập đoàn Đường sắt Liên bang Áo chính thức niêm yết tại sàn giao dịch chứng khoán Vienna. Tổng giá trị công ty là 100 triệu kronen.
Công ty phát hành ra công chúng ba triệu cổ phiếu, chiếm 30% tổng vốn cổ phần, giá phát hành mỗi cổ phiếu là 10 kronen, dự kiến huy động vốn 30 triệu kronen. Mời các bạn quan tâm nhanh chóng đến mua."
Lời của ông vừa dứt, ngay sau đó có nhân viên lặp lại thông tin trong đám đông, cố gắng để mọi người hiểu rõ thông tin này.
Không có cách nào khác, thời đại này truyền thông chỉ có thể dựa vào "hét". Nếu giọng không đủ lớn, thật sự không thể làm được việc này.
...
Giao dịch đã bắt đầu. Mặc dù nói là phát hành ba triệu cổ phiếu, nhưng số lượng cổ phiếu lưu hành trên sàn giao dịch chắc chắn không nhiều như vậy. Ngân hàng và công ty chứng khoán đã đặt mua trước một phần.
Đây là cách phổ biến nhất để đẩy giá cổ phiếu. Nếu khối lượng lưu thông quá lớn, thị trường bão hòa, ngay cả cổ phiếu chất lượng cao cũng có thể sụp đổ.
Rất nhiều người theo dõi giá cổ phiếu, điều này liên quan đến khoản đầu tư của họ. Giá cổ phiếu của Tập đoàn Đường sắt Liên bang Áo sẽ trực tiếp quyết định lợi nhuận của họ.
Ngay cả Franz cũng rất coi trọng lần niêm yết này. Nếu cổ phiếu đường sắt tăng vọt, kế hoạch xây dựng đường sắt lớn của Áo sắp tới sẽ không còn lo lắng về nguồn vốn, có thể giải quyết khoảng trống tài chính nhờ thị trường vốn.
Miễn là đường sắt được xây dựng xong, hiệu quả kinh doanh của công ty đường sắt tốt hay xấu sẽ không còn liên quan đến Franz.
Không thể tiếp tục hoạt động? Không sao, chính phủ Áo không ngại tiếp nhận.
Cùng lắm là ban hành một đạo luật, công ty đường sắt không đảm bảo hoạt động bình thường sẽ bị quốc hữu hóa. Dù sao đường sắt không sinh lời cũng chỉ có giá trị như phế liệu.
Trong vấn đề này, tiêu chuẩn đánh giá giá trị của chính phủ và doanh nghiệp hoàn toàn khác nhau.
Đối với chính phủ, đường sắt có thể không sinh lời, nhưng giao thông thuận tiện sẽ thúc đẩy sự phát triển của các ngành khác, thuế từ những ngành này cũng được coi là lợi nhuận.
Ngoài ra, lợi ích về chính trị, quân sự cũng cần được tính đến. Đây là lý do tại sao ở đời sau, dù nhiều tuyến đường sắt thua lỗ nặng nề, các chính phủ vẫn tiếp tục tài trợ để duy trì hoạt động bình thường.
Buổi chiều, tại Cung điện Schönbrunn
"Thưa Bệ hạ, tính đến thời điểm đóng cửa hôm nay, giá cổ phiếu của Tập đoàn Đường sắt Liên bang Áo đã tăng 56%, giá đóng cửa là 15,6 kronen/cổ phiếu." Johann Steward hào hứng nói.
Không nghi ngờ gì, việc kiếm tiền từ thị trường chứng khoán là một thương vụ béo bở. Là ngân hàng hoàng gia có ảnh hưởng lớn nhất Áo, Ngân hàng Hoàng gia đương nhiên không thể đứng ngoài cuộc.
Ví dụ, việc niêm yết cổ phiếu đường sắt liên bang, chưa nói đến điều gì khác, chỉ riêng phí phát hành cổ phiếu đã lên tới hàng trăm nghìn kronen. Dù đây là thương vụ lớn do nhiều bên hợp tác, nhưng phần chia đều cũng không nhỏ.
Tất nhiên, phí phát hành chỉ là một khoản thu nhỏ, lợi nhuận lớn nhất nằm ở vai trò nhà cái. Hệ thống quản lý thị trường chứng khoán thời này chưa hoàn thiện, nên nhà cái có nhiều cơ hội thao túng hơn.
Các ngành truyền thống trên thị trường tài chính đã bị chia cắt hết rồi, bình thường không ai dám vượt ranh giới. Hôm nay bạn phá vỡ thị trường của tôi, ngày mai tôi đập tan sân chơi của bạn, ai cũng đừng mong kiếm tiền yên ổn.
Ngành công nghiệp mới thì khác, đây là thời kỳ chạy đua chiếm lĩnh thị trường. Ngay cả các tập đoàn tài chính lớn đối mặt với Ngân hàng Hoàng gia bất ngờ tham gia cũng không thể làm gì được.
Steward cũng là người trong giới tài chính, ông biết cái gọi là "quy tắc" này thực ra là nhìn vào hậu thuẫn trước, sau đó mới đến vốn, cuối cùng là năng lực.
Vốn của Ngân hàng Hoàng gia đương nhiên không thể so với các đối thủ, khả năng vận hành mới vào nghề cũng không thể đấu lại các tay lão luyện, nhưng nhờ hậu thuẫn mạnh mẽ, mọi người chỉ có thể hợp tác.
Lần đầu tiên vận hành mà gặp phải giá cổ phiếu tăng vọt, đây rõ ràng là một dấu hiệu tốt, Steward đương nhiên hào hứng.
Franz đùa nói: "Các người làm không tồi, xem ra tiền thưởng cuối năm của các người đã có chỗ rồi."
Một khi hệ thống quản lý được thiết lập, không thể tùy tiện làm bậy. Những việc như phát tiền thưởng tùy tiện, dưới thời Franz là không thể xảy ra.
Quy tắc đã được đặt ra, thì phải tuân thủ nghiêm ngặt. Làm được thành tích gì, nhận được bấy nhiêu lợi nhuận.
Phát tiền thưởng tùy tiện ngắn hạn có thể làm mọi người vui vẻ, nhưng lâu dài sẽ thấy rằng phá vỡ quy tắc dễ, xây dựng lại quy tắc khó.
Không phải dự án nào cũng kiếm tiền dễ dàng. Có những dự án mất công mất sức, trong thời gian ngắn không nhìn thấy lợi nhuận, nhưng vẫn cần người làm.
Ông chủ phá vỡ quy tắc, rắc rối mang lại cho ban quản lý là vô cùng lớn, đôi khi còn không thể khắc phục.
...
Giá cổ phiếu đường sắt tăng vọt có liên quan đến nền kinh tế toàn cầu. Từ sau khủng hoảng kinh tế Anh năm 1847, dẫn đến Cách mạng châu Âu năm 1848, nền kinh tế thế giới đều rơi vào suy thoái ở các mức độ khác nhau.
Đến năm 1850, nền kinh tế thế giới đã thoát khỏi khủng hoảng, bắt đầu tăng trưởng theo chu kỳ, và tốc độ tăng trưởng kinh tế của Áo còn vượt xa tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Kế hoạch đường sắt lớn của chính phủ Áo đã thu hút vốn từ khắp châu Âu, dòng tiền nóng ào ạt đổ vào tự nhiên khiến giá cổ phiếu tăng vọt.
Đối với những dòng vốn này, Franz luôn sẵn sàng chào đón. Tiền không có tội, chủ nhân của nó là ai thì có liên quan gì?
Ngay cả việc có người mua lại cổ phiếu của công ty đường sắt từ các cổ đông, ông cũng giả vờ không nhìn thấy. Miễn là đã nộp thuế cho chính phủ, tất cả đều là hành vi hợp pháp.
Thời đại này, chính phủ Áo không có ý định từ chối vốn ngoại. Trong thời điểm then chốt của công nghiệp hóa, cần rất nhiều vốn.
Chỉ dựa vào vốn nội địa, không biết đến bao giờ mới hoàn thành công nghiệp hóa. Có thể tận dụng vốn ngoại để đẩy nhanh tiến trình này, Franz không thể từ chối.
Chỉ cần nghĩ đến việc người Anh đầu tư xây dựng đường sắt Mỹ, từ năm 1848 đến 1858 đã xây dựng hơn 30.000 km, cuối cùng thua lỗ nặng nề.
Cần biết rằng, dân số Mỹ thời này chỉ bằng hai phần ba Áo, đất rộng người thưa đến mức đáng sợ. Từ góc độ đầu tư, đường sắt Áo rõ ràng có giá trị kinh tế hơn.
Việc chuyển hướng một phần vốn sang đây không có gì ngạc nhiên, chỉ là Franz vẫn đánh giá thấp mức độ dư thừa vốn của người Anh.
Là quốc gia đầu tiên hoàn thành công nghiệp hóa, người Anh đã tận dụng khoảng cách thời gian này để kiếm lợi nhuận khổng lồ từ toàn thế giới. Những lợi nhuận này lại chuyển hóa thành tiền mặt chảy vào Anh.
Tiền nhiều thì phải dùng đi đâu đó. Nhưng việc mở rộng thuộc địa của người Anh vẫn đang diễn ra, các cuộc nổi dậy ở thuộc địa thường xuyên xảy ra, đầu tư vào thuộc địa rủi ro quá lớn.
Những khoản tiền này đang tìm kiếm thị trường trên toàn thế giới. Trong bối cảnh này, kế hoạch đường sắt lớn của chính phủ Áo đã thu hút sự chú ý của họ.
Chỉ cần phân tích sơ qua, sẽ thấy mật độ dân số của Áo cao hơn Mỹ mười lần. Kể từ khi chính phủ Áo hoàn thành cải cách, tốc độ phát triển kinh tế trong nước đã tăng tốc nhanh chóng.
Ngay cả Mỹ ở bên kia đại dương, các nhà tư bản Anh cũng không bỏ qua, huống hồ là Áo gần ngay trong châu Âu, tất nhiên không thể bỏ qua.
Dòng tiền nóng ào ạt đổ vào, những khoản tiền này không chỉ chảy vào ngành đường sắt. Ngành chế biến nông sản và sản xuất do chính phủ hỗ trợ cũng được các nhà đầu tư săn đón nhiệt tình.
Đến nửa cuối năm 1850, nền kinh tế Áo đã bùng nổ tăng trưởng, hầu như mọi ngành nghề đều tăng trưởng mạnh mẽ.
Thời đại này, chính phủ ít can thiệp trực tiếp vào thị trường, mọi người vẫn chưa có ý thức này.
Franz biết rằng sự phát triển kinh tế như vậy là rất không lành mạnh. Nếu không kiểm soát, chỉ vài năm nữa Áo sẽ rơi vào khủng hoảng kinh tế do thừa công suất.
Có nên hạn chế không? Lúc này Franz do dự. Khủng hoảng kinh tế gây thiệt hại nặng nề, nhưng sự tăng trưởng bùng nổ cũng thúc đẩy sự phát triển lớn của công nghiệp Áo, tăng cường sức mạnh quốc gia.
Đây là cái gọi là "liều một phen", trong thời gian ngắn mở rộng công suất điên cuồng, khi đạt đến giới hạn sẽ xảy ra khủng hoảng kinh tế.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Franz vẫn quyết định chờ xem. Dù sao thì đây mới chỉ là khởi đầu, còn lâu mới đến giai đoạn thừa công suất.
Khủng hoảng kinh tế thế giới vừa qua, trong thời gian ngắn sẽ không tái diễn. Vì nguy hiểm chưa đến, nên chính phủ vẫn có thể can thiệp trước khi đạt đến giới hạn.
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen3h.Co