thái cực quyền 1
MỤC LỤC
Lờigiớithiệu................................................................................................4
PHẦNTHỨNHẤT..................................................................................... 6
I. TÍNHƯUVIỆTVỀHOẠTĐỘNGTĂNGCƯỜNGSỨCKHỎE
CỦATHÁICỰCQUYỀN........................................................................6
1. Rènluyệnhệthầnkinh:.................................................................6
2. Hỗtrợhoạtđộngcủahệthốngtuầnhoàn,khíquản,huyếtquảnvà cáchệ mạch:.........................................................................................6
3. Tăng cườngsựdẻodai củacơbắp,rènluyệncáckhớpxươngtoàn
cơthể:...................................................................................................6
4. Hítthởtừtừ,“Khítồnđanđiền”:................................................... 7
II. NHỮNGĐIỀUCẦNCHÚÝKHITẬPTHÁICỰCQUYỀN...........7
PHẦNTHỨHAI.........................................................................................9
I. NHỮNGYẾULĨNHCƠ BẢNTRONGLUYỆNTHÁICỰC
QUYỀN.....................................................................................................9
II. PHƯƠNGPHÁPLUYỆNVẬNĐỘNGTHỞBỤNGSÂU............. 13
III. NHỮNGYÊUCẦUCỦATHÁICỰCQUYỀNĐỐIVỚITƯTHẾ
CỦACÁC BỘPHẬNCƠTHỂ...............................................................18
1. Bộphậnđầu.................................................................................19 a- Đầu..........................................................................................19b- Đỉnh.........................................................................................19 c- Gáy..........................................................................................20
2. Chitrên........................................................................................21 a- Vai...........................................................................................21b- Khuỷutay.................................................................................22 c- Cổtay.......................................................................................22d- Tay:.........................................................................................22 e- Nắmtay:..................................................................................24 f- Câu..........................................................................................24
3. Phầntrêncủathânngười:.............................................................25 a- Ngực:......................................................................................25b- Xươngsống:............................................................................. 25 c- Bụng:......................................................................................26d- Eo............................................................................................27 e- Mông.......................................................................................28
4. Chidưới:.....................................................................................29 a- Háng:......................................................................................29b- Vùngchậu–đùi:.....................................................................30 c- Đầugối: ..................................................................................31d- Chân:.......................................................................................32
5. Khớp:..........................................................................................33
IV. MẤYPHƯƠNGPHÁPLUYỆNTẬPTHENCHỐT.......................36
1. Thânpháp(phươngphápluyệntậpthân)......................................36
2. Bộpháp(phươngphápluyện bướcchân).....................................38
3. Thủphápvànhãnpháp(Phươngphápluyệntayvàmắt)..............39
4. Lựcháng......................................................................................41
5. Độngtáchình cungkiểu xoáyốcvớisựvậnđộngcủakhílựcbêntrong....................................................................................................43
6. Nămquyluậtđốixứnghàihòa.....................................................45
· Muốnlêntrên ,trướctiênphảiởdưới ......................................45
· Muốnsangtrái ,trướctiêncầnquaphải...................................46
· Trongkhiđẩy lênlà cókéolại..................................................46
· Trên-dưới,phải-trái cuốnhútlẫnnhauvàliênhệvớinhau...46
· Giằngkéotráingược, “Khúctrungcầutrực”(trongcái congtìm cáithẳng).........................................................................................46
7. Sựkếthợptựnhiêngiữakhaihợp–hưthựcvớihítthở...............47
a- Khai–hợp, hư–thực...................................................................47
1)Khaivàhợp làtừtrongđiềukhiểnngoài,từngoàiđưavàotrong.47
2)“Khaitrunghữuhợp,hợptrunghữukhai”..................................47
3)“Hưtrunghữuthực,thựctrunghữuhư”......................................48
4)Khai–hợp, hư–thựcthayđổitừtừ............................................ 48
b- Sựkhai–hợp, hư–thựcvàhôhấp..............................................49
1) Sựkếthợptựnhiêngiữakhai–hợp, hư–thựcvàhôhấp.........49
2) Hợp-hư,tích làlấyhơi vào;khai,thực,phátlàthởra.............50
3) Khiđivàvungtaythìkhai,thởravàhợp,lấyhơi vàolàmột...51
4) Toànbộbài tháicựcquyềnvới cácthế,vềphânloạithứtựthìhôhấp vàđộngtáclàmột.....................................................................52
V. Cácvídụvềhôhấptrongthếquyền.................................................54
PHẦNTHỨBA.........................................................................................64
Phụlục.......................................................................................................64
I. Thiếtthựcdạytốt,họctốtmôn“Tháicựcquyềngiảnhóa"..............64
II. Nhữngbộhìnhcơbảntrong “Thái cựcquyềngiảnhóa”..................65
III. BộphápliênhoàncủaTháicựcquyềngiảnhóa...............................74
Lờigiớithiệu
Tháicựcquyềnlàmộttrongnhữngmônpháivõthuậtcổtruyềnphongphúvà nổitiểngcủaTrungQuốc.NgàynayTháicựcquyềnởTrungQuốcđượcphổbiếnrộngrãivìnócótácdụngthiếtthựcnhằmluyệntậpcủng cốvàtăngcườngsứckhỏechomọingười.ỞViệtNamcũngcónhiềungườihâmmộvàtậpluyệnmônnày,nhấtlàởcáccâulạcbộsứckhỏengoàitrời.
BácHồmuônvànkínhyêucủachúngtatrướcđâyđãđượcvõsưCốLưuHinh,ngườiamhiểusâusắcvềTháicựcquyền,đượcTrungươngĐảngCộng sảnTrungQuốcgiớithiệusangViệtNamtrựctiếphướngdẫnngườitậpluyệntrongnhữngnăm1955–1957tạiHàNội.Tôicũngmaymắn đượccùngmột sốđồngchíkhácthamgiacácbuổitậpđó.
BìnhsinhBácHồrấtquantâmtựtậpluyệntheonhiềuphươngphápsinhđộngdoNgườisáng tạo.Thậtbìnhdịmàvĩđại,từNhàRồngrađitìmđườngcứunước,qualaođộngvàthamgiavậnđộng cáchmạngởnhiềunước,nhữnglúcbìnhancũngnhưgiankhổnhất,trongsinhhoạthàngngày,BácHồkhôngbaogiờsaonhãngtậpluyệngiữgìnsứckhỏeSauCáchmạngTháng8năm
1945vềHàNội dùbậnrộncôngviệcđếnđâu,từmờsángkểcảlúcmưaphùngióbấc,Ngườivẫnrasântậpthểdụcđềuđặn.Cuốitháng 3năm1946,Bác Hồđãralờikêugọi“Toàndântậpthểdục”đếnnayvẫncònnguyêngiátrị chỉđạo,cổvũ độngviênvangvọngmãichocácthếhệcủachúngta.KhikhángchiếnchốngPháp,dùởchiếnkhutrongrừngsâu,Ngườivẫncùngmọingườitậpthểdục,chơibóngchuyềnhoặcbơiởconsônggầncơquan;nhiều lầnsauphiênhọpcủaChính phủKhángchiến,Ngườivuivẻthoáimáihuy độngcácvịbộtrưởng,thứtrưởgnra sâncùngchơibóngchuyềnhoặctậpquyền.Năm1955hòabìnhlậplại,đượcvõsưCốLưuHinhhướngdẫntậpluyện,Ngườirấttrọngnhântàivàquantâmđếnmọingườixungquanhnên chỉthịchochúngtôitổchứcthànhlớphọccógần20anh,chịemcùngthamgiahọcTháicựcquyền.Chínhtạicáisânrộngrãichếch phía saubênphảingôinhàmộttầngnơiNgườiđãtừngởvàlàmviệcgần10 năm saugiảiphóngThủđô,sángsángNgườidậyrấtsớmđểcùnglớphọcnghiêmtúctheo từngđộngtáccủalãovõsư.Người còncùnglớphọc,khôngbỏbuổinàonghevõsưCốLưuHinhgiảnggiảivềlýthuyếtvõhọc,võđạo.Ngườithườngâncầnhỏihantrântrọngvànhiềulầngiữlãovõsưởlạicùng ănsángvàtrao đổiýkiếnrấtcởimở, thânmật.QuatậpuyệncủaBácHồnhữngnăm1955 –
1957sosánhvớitrướcđó,chúngtôithấyTháicựcquyềnlàbài tậpmàNgườiưathíchnhất,cólẽvìnóhấpdẫn,manglạikếtquảtíchcực,rấtthíchhợpvới mọingười,đăcbiệtvớingườilớntuổi.
Năm1975,võsưCốLưuHinhgửitặngtôivềcuốnsáchTháicựcquyền,dochínhôngbiênsoạn,đểkỷniệmnhữngngàyởViệtNamkhôngbaogiờquênmàchúngtôicódịpquanbiếtnhaunaycólẽlãovõsưcũngđãgần90tuổi.Đâylà cuốn sáchrấtquýcủakhotàngvõthuật,đặcbiệtlàTháicựcquyềncủaTrungQuốc.Phầnlýthuyếtđượctrìnhbàymộtcáchkhoahọccótínhtổngkếtsâusắc,phầnthựchànhcócáchìnhảnhminhhọađầyđủ,tỷmỉ cácđộngtáccủabàitập.Naydoyêucầucủaphongtrào“Thểthaochomọi người”đangpháttriển,tôixintrântrọnggiớithiệucuốnsáchquýnàyvớibạn đọcxagầnthamkhảo,tìmhiểutậpluyệntheoTháicựcquyền.Nếucácbạn muốncósứckhỏedồidào,tinhthầnsảngkhoái xinhãythườngxuyêntậptheođúnglờikhuyênvàhướngdẫn củatácgiả.
TẠQUANGCHIẾN
ChủtịchỦybanOlimpicViệtnam
nguyênTổngcụctrưởng ThểdụcThểthao
PHẦNTHỨNHẤT
I. TÍNH ƯU VIỆT VỀ HOẠT ĐỘNG TĂNG CƯỜNG SỨCKHỎECỦATHÁICỰCQUYỀN
Tháicựcquyềnlàmôn“quyềnthuật”đãlưuhànhtừlâuđờicủaTrungQuốc(độngtácphốihợpcủathủpháp,nhãnpháp,thânpháp,bộpháp),“thuậtthổnạp”(vậnđộnghítkhísâuthảcũthumới),“thuậtđạodẫn”(vậnđộngcơthểvàkhícông).
Sựkếphợpchặtchẽcủabathứ:ýchí,hítthở,độngtác(theothuậtngữgọi là:luyệný,luyệnkhí,luyệnthân)tạoramônthểdụcvõthuậtmớiđể chữabệnh,tăngcườngthểchấtvàbảovệsứckhỏelàkếphợpchặcchẽgiữa nộingoạitoànthânđãcấuthànhtínhthốngnhấttrongngoàivàtínhtổngthểcủaphươngpháprènluyệnTháicựcquyền,nóvàquanniệmtổngthểcủatrịliệutrongYhọcTrungQuốclàmột.
Kếthợpđạodẫnvàthổnạp,trongkhitậpTháicựcquyềnkhôngchỉtiếnhànhcáchoạtđộngcủacơbắpvàkhớpxươngmà cònkếthợpgiữađộngtácvàhítthờ,từđótăng cườngrènluyệncủanộitạng.
Nhữngưuviệt củahoạtđộngrènluyệnTháicựcquyềnhiệnnay:
1. Rènluyệnhệthầnkinh:
Hoạtđộngđadạngvôcùngphứctạpcủaconngườilàdựavàođiềutiếtsựức chếvàhưngphấn củathầnkinhđạinão.
Tháicựcquyềndùngphươngphápluyệntập“Tĩnhtâmdụngý”,đầutiênchohoạtđộngvỏđạinãođượcnghỉngơi.Trungtâmthầnkinhsẽchỉhuyđộngtácphốihợpcủacáccơquan chứcnăngtoànthânvàluyệntínhlinhhoạtcủahệthống thần kinh.Dođó,khiluyệnTháicựcquyềntuytốcđộchâmnhưnglạirấtnhạy cảm vàthíchứngđốivớisựbiếnđổicủathếgiớibênngoài.
2. Hỗtrợhoạtđộngcủahệthốngtuầnhoàn,khíquản,huyếtquảnvà cáchệmạch:
LýluậnTrungQuốcchorằngcơthểconngườicómốiquanhệthốngnhấtgiữasứckhỏevàsựlưuthôngcủacáchệthầnkinhvàkhíhuyếttrongmỗi conngười.SaumộtthờigianluyệnTháicựcquyền,sẽcócảmgiácbụngkêu,đóchínhlàphảnứngcủasựlưuthôngcáchệthốngkhíhuyếtvàthầnkinh.Trongquátrìnhluyệntập,cácmạchmáucủađộngmạchsẽhoạtđộngđiều độ,thúcđẩyquátrìnhtuầnhoànmáu,đẩynhanhquátrìnhcungcấpkhívàcũngtăng cườngquátrìnhtraođổi củakhíquản.
3. Tăngcườngsựdẻodaicủacơbắp,rènluyệncáckhớpxươngtoàncơthể:
Vậnđộngkhôngthểtáchrờicáchoạtđộngcóliênquangiữacơbắp,cáckhớpxươngvàcáccơquanliênquan.ĐộngtácvòngtrònxoáytrônốccủaTháicựcquyềncóthểkhiếntoànbộ cáccơbắpvàcácđườnggântrongcơ thểphảithamgiahoạtđộng,khiếncáckhảnăngcủachúngthêmphongphúuyển chuyểnmàcótínhđộclập.Cáccơquanchứcnăngcủacơthểcóthểhướng
tớitớimọihướng,hoạtđộngcủanómềmmạimàlạicóảnhhưởnglớn.Hệthốngxươngcốtvàcáccơquankháchoạtđộngchịusựchiphốicủacơbắp,songcótácdụngtựmìnhđiềutiết,nóhỗtrợchosựmạnhmẽcủahệthốngxươngcốt,đảmbảotính linhhoạt củacáccơquankháctrongcơthể.
4. Hítthởtừtừ,“Khítồnđanđiền”:
TrạngtháiđầutiêncủaTháicựcquyềnphảiduytrìlà“Bụngđầyngựcrỗng”,trạngtháicăngthẳngcủaphầnngựcđượcchuyểnsangphầnbụng,làm chophổthoảimái,phầnbụngtĩnhnhưnglạiđầy,vàphảiduytrìtrọngtâm.KhiluyệnTháicựcquyền,híttừtừđưakhíđếnkhắpcơthể:hítsâu,hítdài,hítđềuvàchậmtăngdầnsốlượnghítvào cơthể.
Vớinhữngưuđiểmtrên,việcluyệntậpTháicựcquyềnrấtthíchhợpvới nhữngngườilaođộngtríóc,ngườibệnhvàngườicócơthểyếu,ngườitrungniênvàphụnữ.Ngườitậpphảicăncứvàotìnhtrạngthểchất,tiếnhànhtậpmộtcáchcótrìnhtự.Tùyđiềukiệnthờigianvàthểlựcchophép,mỗibuổisánghàngngàyluyệntập mộtlần,mỗilần thờigiankhoảngtrêndưới20phút.
NhiềungườiquamộtthờigianrènluyệnđãchứngmìnhTháicựcquyềncótác dựngchữabệnhđốivới mộtsốbệnhmãntínhnhấtđịnhnhư:suynhượcthần kinh,củahuyếtáp,đautim,đauphổi,đáiđường,holao,khớp,cảmmạo,lúlẫn…Nhưngnếubệnhtìnhnặngquáphảiluyệntậpmộtcáchkhoahọc,mứcđộluyệntậpphảitheosựhướngdẫncủacácnhânviênytếthì kếtquảsẽtốthơn.
II. NHỮNG ĐIỀU CẦN CHÚ Ý KHI TẬP THÁI CỰC QUYỀN
Vớiquanđiểmtăngcườnghoạtđộngthểdụcphòngbệnh,tăngcườngsứckhỏevìsựnghiệpxâydựngchủnghĩaxãhội,phongtràoluyệntậpTháicựcquyềnđãđượcđôngđảomọingườithamgia.KhihọcTháicựcquyềnphải chúý:phươngphápluyệntậpphảichínhxác,tưthếđộngtácđúngnhưhướng dẫn,nhưvậymớinângcaođượchiệuquảrènluyện.Nếubắtđầyđãluyệntậpkhông chuẩn,độngtácđãthànhđịnhhình,sauđókhắcphụcrấtkhókhăn.
Tháicựcquyềnlàmônpháidođộngtáctạothành,cácyêucầukhôngnhiều,khiluyệntậpcũngdễtiếpthu,chỉcầnngườiluyệntậpphảibềnbỉvà tậntâm.Để làmmọiviệcphảicósứckhỏe,muốnvậynênquyếttâm,tintưởngtăngcường luyệntậpTháicựcquyền.Nhưthếsẽcótácdụngtăngcườngthể chấtvàđảmbảosứckhỏe.
KhiluyệntậpTháicựcquyềnnênhítkhôngkhítronglành,thôngquađósẽkíchthíchhệthầnkinh,kíchthíchtoànbộcáccơquanchứcnăngtrongcơthể,đặcbiệtlà cáccơquantiêuhóavàhệtuầnhoàn.
NgườicóbệnhkhitậpTháicựcquyềnởngoàitrờinêntránhnắnggắt,gióvàmưa,saukhitậpcáclỗchânlôngvàhuyếtquảnđangmở,nênngồimát mộtlúcđểtránhsinhbênhvềsau.
Buổitốisaukhitậpluyện,nênnghỉ,đidạo.Nhưvậysẽngủngon.
Khiđóivàkhivừaăncơmxongđềukhôngnêntập,saukhiănkhoảng
mộtgiờcó thểtậpluyệnđược.
QuầnáomặckhitậpTháicựcquyềnphảigọngàng,thoảimái,thắtlưng
quần chặtvừaphải.
Saukhitậpxongnếucảmthấykhôhọng,chỉnênuốngnướcđungsôivừa đủ,khôngđượcuốngnhiều.
KhihọcTháicựcquyềnđầutiênphảichúý“Tĩnhtâm”,“Dụngý”,“Thể trạng”,“Thânthẳng”.Saukhiđộngtácđãthànhthụcphảichúý:“Nhuhòa”,“Viênhoạt”,“Liênquán”, “Hiệpđiều”.
PHẦNTHỨHAI
I. NHỮNGYẾULĨNHCƠBẢNTRONGLUYỆNTHÁI CỰCQUYỀN
NhữngyêucầuđốivớitoànbộcácđộngtáctrongTháicựcquyềncònđượcgọilànhữngyếulĩnhtrongluyệnTháicựcquyền.TùymỗidạngTháicựcquyềnđềucónhữngđặctrưngriêng,songyếulĩnhluyệntậpvềcơbảnlàthốngnhất(cáichungnằmgtrongcáiriêng).
Ởđâychỉgiớithiệumộtcáchkháiquátnộidungcủanóđểgiúpngười
mớihọclầnđầu cóđược mộtkháiniệmriêng.
KhiluyệnTháicựcquyền,từđầuchícuốibuổitập,ngườitậpluyệnphảigiữthăngbằngtâmkhí,thưgiãnthoảimái.Trướctiênphải“thảlỏng”trongkhuthầnkinhđạinão,thảlỏngcơbắptoànthân,thảlỏngcáckhớpxươngvà cáccơquannộitạng.Thânngườiphảithằngmộtcáchtựnhiên,đỉnhđầuvà hậnmônluônluônthẳngđứng,trêndướithốngnhất.Tránhhiệntượngngực ưỡn,bụngphưỡn,đầucúi,lưngkhom,môngcong,hítthởphảitựnhiên–dần dầnápdụngphươngphápthởbụng,phảiluônluôngiữđượctưthếbụngrắnngựcnở.Khivậnđộngcũngphảigiữđượctrạngtháithânthẳng,cáccơthả lỏng,bụngrắnngựcnở,khiếnchothândướicóthểtrụvững,thântrênlinhhoạt.
Luônluônphảitậptrungtinhthần,điềukhiếncácđộngtácbằngýthức, độngtácphảinhẹnhàng,mềmmạiuyểnchuyển,khôngvậnlựcmộtcáchthôbạo,cứngnhắc,độngtácphảivùngtròntheohìnhcunghoặchìnhtròn,dần dầnkhiếnchotấtcẩcáccơbắpvàcáckhớpxươngđềuđượcvậnđộng,độngtáchàihòakhiếncáccơ bắpđượcrènluyệndầntừlớpngoàivàotớilớptrong,độngtácphảiliênhoàn,liêntục;mọitưthếvàđộngtácđềuphảiđượcthựchiệnmộtcáchđầyđủ,hoànhảo, khôngđượccáinặngcáinhẹ,khôngđượckhiếmkhuyếtvà đứtđoạn.
Phảilấyvậnđộngquanhtrụccủaeolưnglàmchính,phầneophảithẳngvàđượcthảlỏng,khônglắclư,xươngchậu–đùiphảivữngđểcóthểổnđịnhđượctrọngtâm,khivậnđộngtứchichỉcầnxoaynhẹphầneo.
Đầuphảithẳng,huyệtBáchhộiluônluônphảihướnglên;khicửđộng,muốnhướngvềphươngnàothìthầnnhãnphảiđượchướngđitrước,ánhmắtphảiđượcđánhđitrướccùngvớisựvậnđộngcủatay;khidừngthế,ánhmắt nhìnraxatheohướngđầungóntaytrỏhoặcngóngiữa,thầnnhãnphảichúý tớihaibêntrêndưới,cổphảithẳng,thảlỏngvàchuyểnđộngtheoánhmắt;miệngngậmtựnhiên,hàmdướihơithuvào,đầulưỡihơicuốnlênchạmnhẹvàohàmtrên,nhằmtăngcườngkhảnăngtiếtnướcbọt,nhưvậykhiluyệntậpcổhọngkhôngcảmthấykhô,tạothóiquenthởbằngmũi,đảmbảovệsinhhôhấp.
Vaiphảithảlỏng,haivaicânđối,khôngđượcbêncaobênthấp;khuỷutayhải đượcthảlỏng,khớpkhuỷutayhơicongtậptrungýthứcvàođầukhuỷukhiếnchocánhtaykhicovàoduỗirađượcnhẹnhàng,linhhoạtmàvẫncólực,cẳngtaytrụvữngtheothế(còngọilà“tọauyển”),cácngóntayduỗira,khibàntayhoànthànhđộngtácđánhvềphíatrước,gốc bàntaycũngđánhmạnhvềphíatrướctheoquántính,vậnlựcnhiềuởngóngiữavàngón ápút.Khicánhtayvậnđộng,cổtay cũngphảivậnđộngtheo,tayxoayrahướngngoàigọilàcuộn thuận,xoayvàohướngtronggọilà cuộnngược.
Trênđâylànhững yêucầuđốivớichi trên.
Phải“Hàmhungbạtbối”,cónghĩalàxươngquaisanhtươngđốicốđịnh,hơichìmxuống,cổngựcthảlỏng,lồngngựchơithuvào,khiếncácbộphậnbêntrongcảmthấythoảimái,thuậtngữgọilà“Hàmhung”;cáccơlưngcũngphảithảlỏng,haixươngbảvaivươngrangoài,đồngthờicốđịnhlại,dướitác độngcủacơlưngcác đốt xươngsốngcũngphảithẳngvàthảlỏng,khớpxươnggiữhaivai(đốtlớn)hơinhôlênkhiếnlớpdaởbộphậnnầycócảmgiáccăngra,thuậtngữgọilà“Bạtbối”,khiếngiữahauđốtxươnghaivaicó sựtghôngliền,đồngthờihauđốtxươngnàylạihơicongvềphíatrước,tọathuậnlợi choviệc“Hàmhungbạtbối”.
Vậndụngphươngpháphítthởbungtựnhiên,sựdụnghoạtđộnglên
xươngcủacơhoànhđể“Khítrầmđanđiền”(Dồnkhíxuốngbụngdưới)khiến bụng dướiđượcđiềudưỡngtốt,khôngđanglên,nhưvậykhiluyệntậpsẽkhôngthởgấpvìthiếuoxi,đồngthờicóthểổnđịnhđượctrọngtâm.“Hàmhungbạtbối”làtạođiềukiệnđể“khítrầmđanđiền”,cáccơngựcvàcơlưngtrongtrạngtháithảlỏngdầndầnthuxuốngdưới,khiếnvùngquanheocàngrắnchắc,xươngchậu–đùitrụvững,đồngthờikhiếnchophầnbụngvôcùngcăngchắctrongtrạng tháithảlỏng.
Đốtxươngcùngluônluônphảichiếuthẳngđườngchínhgiữacủaphầnbụngvảngực,nhưlàđỡbụngdưới,đườngchínhgiữacủaphầnbụngmuốnquaysanghướngnàođốtxươngcùngphảiquaythẳngsanghướngđó,cótác dụngnhưbánhláiđiềukhiếnhướngvậnđộng,bảođảmgiữchothânthẳngởmọigócđộtrongkhivậnđộng,gọilà“Xươngcùngchínhgiữa”.Đáyhôngvùngkhớpchậu–đùiphảimở,cơởbộphậnhậumônhơicolại(khôngnên coquá),gọilàtreoháng,cómốiquanhệtươnghỗvới“Hưlĩnhđỉnhkình”.Việccốđịnhxươngquaisanhtrong“hàmhung”đốixứngtrêndướivớiviệc“khítrầmđanđiền”,việcdốtsốnglớnnhoolêntrong“bạtbối”đốixứngtrêndướivớiviệckhớpchậu-đùicólực.Cốđịnh xươngquaisanhlà chuẩnbịlựctĩnhcho “hàmhung”,đótsốnglớnnhôlênlà chuẩnbịlựctĩnh cho “bạtbối”.
Khivậnđộng,eolàbộphậnquyếtđịnh,cơbụngvậnđộng,cơlưngcũng
vậnđộngtheo,đưađếnsựvậnđộngcủatứchi.
Trênđâylànhữngyêucầuvề“hàmhungbạtbối”,“khítrầmđanđiền”,“eo thẳngthảlỏng”,“xươngcùngchínhgiữa”,“lỏnghôngtreoháng”,“lực hợpvềtrước” củaphầnthân.
Haiđùiphảiphânđịnhrõthựchư,khớpchậu–đùiphảilỏng,khớpgốiluônhơichùng.Khivậnđộngđùi,trướctiênphảithựchiệnxongvịêcchuyện dịchcủamộtbêneo,đáyhônghơithuvào(chuyểndịchvàotrong),dồntrọngtâmvàomộtđùi,cơđùivạnlực,vaibằngvớigỏtchân,lựcởvaiphảiđượcđưaxuốngtậngótchân,nhằmtăngtínhbềnvữngmàlạikhônglàmmấttínhlinhhoạtcủakhớpgốibênđùithực,khiếnchânbướcvữngchãithânngườihơixổmxuống,sauđóchânkiatừtừduỗira,khớpgốikhôngquáthẳng,rồivậnlựccơđùi;dùngmũichânvậnlựcđểbước,giữachừnglạihơithẳngngườilênđểtăngthêmlượngvậnđộngmàlạikhôngcứngnhắc;bướcđiphảinhẹnhànglinhhoạt,cùngvớisựchuyểndịchtừtừcủatrọngtâm,haichânphảithaynhaunângđỡtrọngtâm,đểgiữthăngbằngchotoànthân.Khithựchiệnđộngtác,ngónchân,bànchân,gótchânápthẳngxuốngđất,lựccủabên chânthựcđèxuống,nhưđượccắmxuốngđất,khiếnbướcchânvữngchắc, cònbên châmhưthìthayđổilinhhoạt.
Đólànhữngyêucầuvềphânđịnhrõhưthực,chùnggốilỏngkhớpchậu–
đùi,điều chỉnhtrọngtâmcủachidưới.
Khimỗithếđãvàođúngvịtrí,phầneotrongkhithảlỏngphảihơiđèxuống, cácđốtsốngthảlỏngchìmxuống,khiếnkhớpxươngchậu–đùicó lực;đốtsốnglớnhơinhôlên,khiếnxươngchậu–đùinhưbịkéogiằngtheohaichiềulênvàxuống.Khớpchậu–đùiđượcmởgọilàtreoháng;haigốihơi
thuvào,gọilàkhépháng.Ngựcnở,bụngthảlỏngmàcăngchắc.Ýnghĩphải
đượctập trungtớingóntayvàđầungónchân.
Cánhtayvươnrahướngngoàivàihơithảchìmxuống,nhưthảlỏngmàkhôngthảlỏng,phảiluônthểhiệnđượctưtưởng“nhutrunghữucương”củaTháicựcquyền.Nhưvậydầndầncóthểtăngcườngđượcnộilực,độngtácsẽnhẹnhànglinhhoạt,cólựcmàlạikhôngcứngnhắc.Chínhvàolúcthếtrướcnhưdừngmàkhôngphảilàdừng,thếsauđãđượchìnhthành.
Vaiphảiluônluônvuônggócvớihông,khuỷutaytươngứngtrêndướivớigối,đầungóntayphảitươngứngtrêndướivớiđầungónchân,đầungóntaycủataytrướccómốiquanhệhôứngvớiđầungóntaycủataysau,mũi chântrướcvàmũichânsau,gótchântrướcvàgótchânsaucũngphảicómốiquanhệhôứngvớinhau,trêndưới,phảitrái,trướcsauphảihôứngvớinhauvàhợplại.Muốnhợplạiđượcvớinhaumộtcáchtựnhiên,thầnkhíphảiđược hợplại.Kiểuthếphảiviênmãn,nghiêmtúc,khôngtảnmạn,khôngkhôcứng,yếuớt,khôngnghiêngngả,khimởthếkhôngđượctiếnhànhtảnmạn,khicácthếđượctiếnhànhliêntựcphảithểhiệnđượcuylực,khôngđượcẻolảyếuớt.Thânphảingaythẳng,tinhthầnphảiđượcdồntíchvàotrong.
Phàmnhữngtưthếmàđầungóntaytrướctrênthìđốichópmũ,dướithì đốimũichânthìthuậtngữgọilà“Tamtiêntươngđối”.Bấtkỳtưthếnàocũng đềuphảivaihợpvớihông,khuỷutayhợpvớigối,tayhợpvớichânthuậtngữgọilà“Ngoạitamhợp”.Ýhợpvớikhí,khíhợpvớilực,thuậtngữgọilà“Nộitamhợp”.Mỗimộtđộngtác,trướctiêndùngýthứcđểđiềuhànhsựvậnđộngbêntrong,đồngthờibên ngoàicũngthoeđómàvậnđộng,từngoàivàotrong, dùngngoàiđiềukhiểntrong.
Mỗitưthếcó4giaiđoạn:khởi,thừa,chuyển,hợp(phátthếgọilàkhởi,tiếptheogọi làthừa,biếnđổigọilàchuyển,thànhthếgọilàhợp).“Thựchiện(trước trước) quánxuyến”giữathếnàyvớithếkia,vàolúcnhưdừngmàkhôngphải dừng,nộilựcdầndầnđượcvậnđủ,tinhthầntậptrunggọi là“Trướctrướcquánxuyến”;cácđốtthảlỏng,đưaýthứcvàochúng,hìnhthành lựctoànthânmộtcáchtựnhiênmàlinhhoạtgọilàcácđốtthảlỏng;nóitụhợp–khimộtthếđãhìnhthànhthìtứchiphảicósựhợplựctrêndưới,phảitrái,trướcsaumộtcáchtựnhiên.Trongđótaphảibiếtđượccáinàotrướccáinàosau,khiếnđộngtácđượctiến hànhmộtcáchtuầntự.Trongquátrìnhthựchiệnđộngtáckhôngđượcđứtquãng,trongngoài,trêndưới,phảitrái,trướcsauphảihàihòathốngnhất;phảithựchiệnđược“Nộingoạihợpnhất”,“Nhấtkhíquánxuyến”,“Nhấtkhíkhathành”(trongngoàithốngnhất,mộthơimột mạchkhôngđứtđoạn).
Khitậpquyền,thếnàynốitiếpthếkia,liênhoàn,liêntục,càngtậpcàng lỏng,càngchậm,khiếnchoviệchítvàothởrađượccàngnhỏ,càngsâu,càngdàivàcàngđều,nộitạngdầndầnsănchắc,lựcchândầndầnbềnvừng,thểlựcđượctăngcường,cóthểqiùđượcthăngbằngcơthểởmọigócđộ,lạicóthểbiếnhóalinhhoạt,nhanh chóng.
Tưthếthânngườicao,vừahaythấp,điềunàyphảicăncứvàođiềukiệnthểlựcvàmựcđồthànhthụccủangườitậpmàquyếtđịnh.Lượngvậnđộnglớnhaynhỏđượcquyếtđịnhbởitưthếthânngười.
Phươngphápluyệntậpcaomànhanhthìlượngvậnđộngnhỏ,cònthấp màchậmthìlượngvậnđộnglớn.Việctănglượngvậnđộngphảitiếnhànhtừ từ.Phảicăncứvàokhảnăngcủamỗingườiđểxácđịnhlượngvậđộngcho mình,đồng thờiphảiluônđiều chỉnh chophùhợpvớitiếnđộluyệntập.
Khitậptoànbài,phảixácđịnhtưthếthânngườingaytừđầu,vàphảiluônluôngiữởmộtmứcđộ,khôngđượcthayđổigiữachừng,làmảnhhướngtiết tấutoànbài.
Đốivớinhữngngườiluyệntậpđểchữabệnhphảituânthủnguyêntắcnhẹnhàng,thảimái,tựnhiên,tậpvớimứcđộhơiramồhôi.Khibắtđầutậpvớitưthếcao,nếu thấykhớpgốiđaukhôngchịuđượcthìnênnghỉ,sautậptiếp.Khôngnêntậptheophươngphápkhổluỵêncủanhữngngườimuốnđạttớitrìnhđộkỹthuậtcao.
II. PHƯƠNG PHÁP LUYỆN VẬN ĐỘNG THỞ BỤNG SÂU
VậnđộngthởbụngsâutrongTháicựcquyềnlàápdụng“Thuậtthổnạp”và“Thuậtđạodẫn”.Bởivìphươngphápthởnàyvàphươngphápthở“Khí côngliệupháp”trongchẩntrịlâmsànglàcùngmộtnguồngốc.Cóđiều,Tháicựcquyềnlà“tìmcáitĩnhtrongcáiđộng”,tưthếcủaTháicựcquyềnrấtphức tạp,khimớiluyệntậptrướctiêncầnphảiluyệntậpmộtcáchchínhxácnhững nétđạithểcủatưthế,mócnốicácđộngtácthànhmộtthểliênhoàn,cóthểthởtựnhiên,chỉcầntậpýnghĩtưtưởngvàovùngđanđiền,saukhiđãluyện tậpthànhthụcthìsẽkếthợpthởbụngsâu.Còn“khícôngliệupháp”thìlại“tìmcáiđộngtrongcáitĩnh”,tưthếđơngiảnvìvậykhimớitậpcũngcóthểtiến hành “điềukhí”.
Đốivớiphươngpháphítthở,Tháicựcquyềnchủtrươngthựchiện“Hưlĩnhđỉnhkình”,“Khítrầmđanđiền”.“Hưlĩnhđỉnhkình”làhuyệtBách hộihơihướnglên,kíchthíchtinhthầntoànthân.Phươngpháp“khítrầmđanđiền”làthânthẳngbụngrắn,ngựcnở,điềukhiểnhítthởbằngýthức,khiến cócảmgiáckhôngkhívào bụngtừtừ,khôngđượcdùnglựcđểépbụngdưới. Yêucầuphải “dĩýhành khí”(dùngýthứcđểđiềuhànhkhí), “Thânđộng,tâm tĩnh,khíliễm,thầnthư”(Thanthểvậnđộng,tâmtrítĩnhtại,điềuhànhđượckhívàomàtinhthầnthoảimái),độngtácthựchiệnmộtcáchtựnhiênkhôngcưỡngéothôbạo.
ĐộngtáctoànthântrongTháicựcquyềnkháphứctạp,khimớihọcnói chungnênvậndụngphươngphápthởtựnhiên,khôngnênkếthợpngayvớivậnđộngthởsâu,nênđợikhiđãtậpluyệnthànhthụccácđộngtácmớikết hợpvớivậnđộngthởsâu.Nênchiathànhhaigiaiđoạn:giaiđoạnluyệncác độngtácquyềnthuậtvàgiai đoạnluyệnthởsâu,khihaigiaiđoạnnàyđãthànhthục,đemkếthợpvớinhauthìsẽdễdàngthựchiệnđượcyêucầu .
Vậnđộngthởbụngsâucóhaikiểuluyệntập,đólàkiểuthuậnvàkiểu
ngược.
Kiểungượcđượctiếnhànhnhưsau :
Tưthếchuẩnbị:đứngnghiêm,haichânkhép,mũichânhướngvềphíatrước.
Hình1 Hình2
Hình3
Chântráibướcsangngang,khoảngcáchhaichânbằngđộrộngcủavai,mũi chânhướngvềphíatrước,khớpđầugốihơichùngmộtcáchtựnhiên,sốnglưng thẳng,thảlòng,trọngtâmrơivàogiữahaichân;ngónchân,bàn chân,gótchânápthẳng mặtđất,đáyhôngvùngkhớpchậu–đùimở,ngóntayxòetựnhiên,đầu ngón tayduỗithẳngtựnhiên,ápvàomặtngoàiđùi,khớpkhuỷuhơikhuỳnhtựnhiên,cánhtaykhôngépsátthântrên,nướinách cóthểđặtlọtmộtnắmtay.“Hưlĩnhđỉnhkình”,huyệtBáchhộihơihướnglên như bịtreo,đầunhưđangđộimộtbátnước,cầngiữtrạngtháithăngbằngmột cáchnhẹnhàngthoảimái.Mắtnhìnraxavàchúýsanghaibên,tailắngnghephíasau, cằmhơithuvào,môingậmnhẹ,haihàmrăngkhépnhẹ,lưỡiphẳgn, đầulưỡichạmnhẹhàmtrên,tạothờiquenthởbằngmũi,gáythẳng,thảlỏng, haivaithảlỏng,haiđốtxươngvaiđốinhau,ởgiữanhưcósự thôngliền,
xươngquaisanhtươngđốicốđịnh.Ngựcnởthoảimái,bụngcăngchắc.(hình
2) Đólàtưthếchuẩnbị.
Khikiểmtratìnhhìnhthảlỏngtoànthân,nếutựcảmthấycânbằngtâm khí,cónghĩalàcóthểbắtđầu cácđộngtác.Trướctiênhơiđưahaitayvềphíatrướchaihông,gốcbàntayhơiđèxuống,ngóntaymởtựnhiên,đầungóntaytươngứngvớicácđầungónchân.Đồngthời,haivaihơinhôvềphíatrước,dacơlưngcócảmgiáccănglên,tạothànhtưthế“hàmhungbạtbối”,cácđốtxươngsốngthảlỏng,thẳngđứng,khiếnxươngchậucólực,bụngcàngthêmcăngchắc,đốtxươngsốngthứnhấtgiữahaivaihơinhôlên,tạothànhtưthế“Trungchínhyênthư”,“Thượnghạnhất tuyến”, “hưlĩnhđỉnhkình”,“Khítrầmđanđiền”,“Hàmhungbạtbối”,“Trầmkhiênthùychẩu”,“Thápyêutùngkhóa”,“Khuấttấtviênđang”,dođóthựchiệnđược nhữngyêucầucơbảntrongvậnđộngTháicựcquyền(hình3).
Khitưthế nàyvừadừng,thựchiệntiếpđộngtácsau:
1. Từtừhítsâu,đồngthờihaitaytừtừđưaraphíatrướctheohướngmũibànchân,taycaongangvai,khủyuhơikhuỳnhkhiếncánhtaykhivươnraphíatrướcvẫngiữđượchìnhcungnông,đồngthờibụngdướidầndầnthulại(hình4).
2. Từtừthởra,đồngthờihaikhuỷutaythuvềtrướcsườn,cánhtaytrênkhông ápsátvàothânkhithuvềtayvẫnngangvai,vừathuvừaxoayrangoài,hailòngbàntayvátnhau,ngóncáivàngóntrỏtạothànhnửavòngtròn,cácngóntaychĩachếchlên.(hình5)
3.
Hình4 Hình5 Hình6
Haitaytừtừhơixoayvàovàtừtừđưavềtrướchôngtheo đườngcũ,thở
phảiđều,đồngthờibụngdướidầndầnnhôra(tức“Khítrầmđanđiền)(hình
6).Sauđóngóntayduỗithẳng,toànthânthảlỏng,trởvềtưthếchuẩnbị(hình
2). Sauđólàmlạitừđầu.
Khithựchiệnthởbụngsâukiểungược,trạngtháiphầnngựcvàbụng sẽthayđổinhưhình7.
*Cácđiểmchúý:
a–Trướctiênphảithảlỏngtrungkhuthầnkinh,tậptrungtưtưởngkhiếntoànthânđượcthảlỏng.
Hình7
b–Từđầutớicuối,phảidùngýthứcđểđiềukhiểnđộngtác,độngtácphảiliêntục,khôngđứtđoạn,tốcđộphảiđềukhôngđượcvậnlựcthôbạocứngnhắc.
c–Hítthởphảidầndầnđạtđược:sâu,dài,chậm,đều,tĩnh.Hítthờphải
hàihòavớiđộngtác.
d–Mắtphảinhìnngang,nhìnraxa,khitaynânglêngiữchùngvàhạxuốnggiữachừng,mắtphảichúýtớiđộngtáccủatay(đầuluônluôn“Hư lĩnhđỉnh kình”,khôngcúi),sauđótiếptụcnhìnngangraxa,khiếnthầnkinhthịgiácluônluônđượcrènluyện,cólợichoviệckhôiphụcvàtăngcườngthịlực.
đ–Nếucócảmgiáctứcngựcđauđầuthìcầnkiếmtralạitrạngtháithả lỏng,vàsửalại.Nếuvẫncónhữngphảnứngkhôngtốtthìcầnphảidừngbuổitập.
e–Khithờitiếtquálạnhhoặcgiótokhông nênluyệntậpngoàitrờimàchuyểnvàotậptrongphòng.
*Thuyếtminh:
1.Thânpháp,độngtácvàhítthởkiểunàylànhữngyêucầucơbảncủa
Tháicựcquyền,nóxuyênsuốttừđầutớicuốitoàn bộ cácđộngtác.
2.Độngtáckiểunàyđơngiảndễtập,khôngphứctạp,khótậpnhưtoàn bộbàiquyền.Nếukhôngcóthờiđểhọctoànbộcácđộngtác,hoặcthểchấtquáyếukhôngthểluyệntoànbộbàiquyềnthìcóthểhàngngàychỉcầnrènluyệnriêngkiểunàyvàtăngdầnthờigiantậpluyệnmỗilầnlênkhoảng20phút,nếumỗingàyluyệnđược2lầnvàobuổisángvàbuổitốithìhiệuquảcàngtốt.Nhữngngườiđangchữabệnhnếusứckhỏechophép,mỗingàycóthểtậpvàilần.Nếuthườngxuyênluyệntậpsẽcólợichoviệcchữabệnhbảovệsứckhỏe,tăngcường thểchất.
3.Ngườibệnhhoặcdukháchđangtrênđườngnếukhôngtiệnđứngtậpthì cóthểngồitậphoặcnằmtập.Nhưngnếunằmtập,vìliênquantớitrọnglựcnên cóthể chuyểnsangkiểuthởbụngtựnhiên.
4.KhiluyệntoànbộbàiTháicựcquyền,cóthểluyệnliêntục3lầnkiểunàyđể chuẩnbịcholuyệntoànbài.
5.Nhữngngườicaohuyếtápkhiluyệnphảichúý lúcđưataylênđộngtácphải nhẹ nhàng,từtừ,lúchạtayxuốngcầnlợi dụngquántínhlàmlực.Nhữngngườibịbệnhsadạdày,hoặccáccơquannộitạngyếucầnchúýkhihítvào,bụngdướithuvào,cơhoànhdânglên,cònkhithởrakhôngcầndồnkhívàobụngdưới,cơhoànhhạxuống.
Cònphươngphápluyệnthởbụngsâukiểuthuậntiếnhànhnhưsau:
Đưahaitay vềphíatrước,khicaongangvaithìhítvào,từtừdùngýthứcđưakhíxuốngbụngdưới,khiếnbụngdướinhôratựnhiên,khithuhaitayvềvịtrícũthìthởra,bụngdướithuvàotựnhiên.Kiểunàyngượcvớiđộngtáchítthởbụngsâu,kiểungược,cònnhững yêucầu khácthìnhưnhau.
Phươngpháphítthởsâu“dĩýđiềukhí”nàylàphươngpháphítthởrènluyệntrungkhuthầnkinhcaocấpvàtrungkhuhôhấp,cóthểlấyvàonhiềuoxivàthảiranhiềukhícacbonic.Sựlênxuốngliêntụccủaváchngănsẽthúc đẩynộitạngvậnđộng,tăngcườngtuầnhoànmáu,cóthểchữatrịcácbệnh mãntính.Bằngthựctiễnhàngtrămnămqua,cácthầythuốcđãchứngmìnhđượctínhhiệuquảcủanó.
Ngoàiracầnnóithêmrằng,khihítthởbụngsâu,sựcovàogiãnra(thờigiancovàongắn,dãnralâu)củacơquátướcởhậumôncóthểchữatrịđược bệnhtrĩ,tăngcườngkhảnăngcủahệthốngbàitiết.Nhờvậycóthểchữatrịđượcbệnhditinh.
Khiđãluyệntậpthành thụctoànbộbàiquyền,có thểthựchiệnnguyên tắchítthởtheothếquyền:“Lênthìhítvào,xuốngthởra”,“Hợplạithìhítvào,mởrathìthởra”,Khiếnchoviệcthựchiệnđộngtácvàhítthởđượckếthợpvớinhaumộtcáchtựnhiên.Nếutrongquátrìnhkếthợpcảmthấytứcngựcđauđầuắtlàcóthưthếkhôngchuẩnxác,hoặcviệckếthợpgiữahítthởvới độngtáckhônghàihòa,cầnphảiđiềutiếtlại,nếuđãđiềutiếtlạivẫn cảmthấykhôngthoảimái,nêntrở lạihítthởtựnhiên,nhất thiếtkhôngđượccưỡng ép.
Saukhiluyệnhítthởsâu đãđạttớimộttrìnhđộnhấtđịnh,sẽtựnhiênxuấthiện hiệntượng“bụngkêu”,nhấtlàtrongtoànbàitập,khimỗithếđãvàođúngvịtrí,hoặctừthếnàychuyểnsangthếkhácdosựvậnđộngcủaeovàhôngdễlàmxuấthiệnhiệntượngbụngkêu.Đâylà mộthiệntượngsinhlýtự nhiên,làkếtquảcủaviệc“Dĩýđiềukhí”,“Khítrầm đanđiền”.Hiệntượng bụngkêutrongluyệnkhícôngxuấthiệnsớmhơntrongTháicựcquyền,vìtrongluyệnkhí công,việc“Dĩýđiềukhí”đượcthựchiệnngaytừđầu.
ĐãtừngcóngườiluyệnTháicựcquyềnđểchữabệnh,saukhiphụchồiđượcsứckhỏevẫntiếptụckiêntrìluyệntậpđểtăngcườngthểchất,nângcao kỹthuật.Sauđóthấyxuấthiệnhiệntượngbụngkêu,khônghiểuđiềuđótốthayxấu,nghecóngườinóiđólàhiệntượngxấuthếlàsợkhôngdámluyệntiếp.Đólàsựsợhãi khôngcầnthiết.Hiệntượngbụngkêulàdoviệcthựchiện“Dĩýđiềukhí”,dothảlỏngeo,cơhoànhlênxuống,vàphầneoxoaytrònkhiếnruộtcuộn lênvàcọsátvớikhôngkhítrongbụnglàmphátratiếngkêu.Điềunàychỉcótácdụngđốivớicáccơquannộitạng,khôngcógìlạ.Songnếukhôngthấyxuấthiệnhiệntượngnàythìcũngkhôngcầnthiếtphảitìmkiếmnó.Hơnnữasaukhiluyệntậpmộtcách côngphuthìhiện tượngtrêncũnggiảmdầnrồimấthẳn.
III. NHỮNGYÊUCẦUCỦATHÁICỰCQUYỀNĐỐIVỚI TƯTHẾCỦA CÁCBỘPHẬNCƠTHỂ
Vậnđộnggắnliềnvớihoạtđộngcủacơ,xươngvàkhớp.Sựthayđổivàphốihợpcácđộngtáclàdo hệthầnkinhtrungươngthốngnhấtđiềukhiển.Tháicựcquyềncònbaogồmphươngphápluyệntậplưuthôngkhíhuyết“Dĩtâmhànhkhí”, “Dĩkhívậnthân”,thôngquaquátrìnhvậnlựctheođườngxoáyốctừcộtsốngvùngeotớiđầybàntayvàđầubànchân,khiếnchântaymẫncảm,độngtáccủacácbộphậntrongvàngoàitrêntoàncơthểphốihợpănkhớpnhịpnhàng,tạothànhmộtphươngphápvậnđộngcótìnhchínhthểvàtínhthốngnhấttrongngoài.Vì vậynộidungluyệntậpvôcùngphongphú.
NhữngyêucầucủaTháicựcquyềnđốivớitưthếcủacácbộphậncơthểlàđượcđúckếttừtrítuệvàkinhnghiệmthựctiễn củaquần chúng.Căn cứvàokinh nghiệmluyệntậpvànhữngđiềulĩnhhộiđượctronghơn40nămqua,đồngthờithamkhảocóchọnlọcquanđiểmcủanhiềungười,tôixinquinạplạinhưsau:
Lúcđầu,Tháicựcquyềnnặngvềtínhvũthuật,dovậycácyêucầuđềvìvũthuật,songđộngtáccủavũthuậttấtnhiênrấthợpvớiquyluậtsinhlý củacơthểngười,chỉcầnnắmđượclượngvậnđộng,rồituầntựđưavàolàcóthểđạtđượchiểuquảtốttrongviệcphòngbệnh,chữabệnh,tăngcườngthểchất.Điềuđórấtđángđểtabỏcônghọctậpvànghiêncứuđểnângcaosứckhỏe chongườiluyệntập.
MặcdùnóiTháicựcquyền“khôngchúýtớihìnhthứcmàchúýtớithếkhí,khôngchúýbên ngoàimàchúýtớibêntrong”,songđiềuđóchỉđúngvớinhữngngườiluyệntậpcôngphuthànhthục,cácđộngtácđãđượcđịnhhìnhvữngchắc. Họkhôngcònphảitậptrungchúývàotưthếvàđộngtác nữa,màchỉcầnlấyvận độngbêntronglàmthayđổibênngoài,khiđãđạtđượcsựthốngnhấttrongngoài,chỉcần chuyêntâmrènluyệvềthầnkhí.
Đốivớinhữngngườimớitập,trướctiêncầnphảicoitrọngvềhìnhthứcrồimớicoitrọngtớiýthức,trướctiênphảichúýtớiviệcthựchiệntưthế chuẩnxác,tiếp theophảiluôngiữđượctưthếchuẩnxáctrongmộtchuỗinhữngđộngtácphứctạpliênhoàn,nhất thiếtkhôngđượcnóngvộicầutoàn.
Nhữngngườimớitậpnênchúýcáctưthếphảichínhxác,khôngnên chỉchạytheotiếnđộ,phảiluyệntốtnhữngcáicơbản,nhưvậysẽlợichoviệcnângcao.
Quanhiềulầnsửachữauốnnắn,tưthếcácbộphậndầndầnđượcđịnhhinh,vàsaukhiđãđượcyêucầu“dùngsựvậnđộngbêntronglàmthayđổibênngoài”,mọihìnhthứcbênngoài đềudobêntrongđiềukhiến,nhưvậylúc đólàđãtạorađượcmộtmôitrường“tựđộnghóa”,cáctưthếsẽtựnhiênvàokhuônkhổ,ngườiluyệnkhôngcần chúýtới.
Yêucầuđốivớitưthếcácbộphậnphùhợpvớiđặcđiểm“Nhutrungngụcương”(trongnhucócương)củaTháicựcquyền,thíchhợpvớicácbướcluyệntập“Tùngnhunhậpthư”(bắtđầutừnhu),“Hóacươngvinhu”,“Tíchnhuthành cương”,“Cươngphụcquynhu”củaTháicựcquyền.
Ngaytừtêngọi“Tháicựcquyền”cũngthấyđượcđólàmộtthểthốngnhấtbaogồmhaimặtđốilập âmdương.Đốilập âmdươngởđây làsựđốilậpgiữa:Khai–hợp,hư–thực,hô–hấp,thuận–nghịch,cương–nhu,nhanh– chậm,cong–thẳng,hóa–đả,vv…đềutừtrongrangoài,từngoàivàotrong.Vìvậymọibiểuhiệntrêntưthếđềulàsựthốngnhấttrongđốilậpmâuthuẫn, cáinàymâuthuẫnvớicáikia,songlạiliênquanvớinhau,ràngbuộcnhau, chuyểnhóanhau.Nếutưthếcủamộtbộ phậnnàođókhôngđúngsẽảnhhưởngtớibộphậnkhác,ngượclạitưthếcủamột bộphậnnàođóđúngrồi
cũngcóthểdầndầnlàmchotưthếcủacácbộphậnkhácđúngtheo.Vìthế,khimớihọc,nênluyệntậpcótrọngđỉêmchuyêntâmuốnnắntưthếcủamộtbộphận,từngbướckhắcphụckhuyếtđiểm,tránhtìnhtrạngvìcáinàymàlàmmấtcáikia,khôngthựchiệnđượcviệcnâng caotoàndiện.
1. Bộphậnđầu
a- Đầu
Đầuthẳngsẽdễdànglàmchothânthẳng.Đầuvàthânthẳng,điềunày đặcbiệtquantrọngđôivớingườigià.Đầu cúi,lưngcong,vainhôlàđặctrưngcủangườigiàyếu.NhữngngườiluyệnTháicựcquyềnlâudài,khigiàcóthểtránhđượcnhữngkhuyếttậttrên.Điềunàyquanhệtới việcnâng caosứckhỏe.
Khiluyệnquyền,đầuphảithẳng,khôngcúi,khôngngửa,khônglệch, khivậnđộngphảithẳngtựnhiên,khôngđượclắclư.
Khiởtưthếđứngnghiêmhoặclàmđộngtác,phảigiảtưởngrằngđầuđangđộimộtvậtrấtnhẹ,nhưvậycóthểtránhđượctậtđầubịcúi,ngửavànghiêng.
Khimớihọcquyền,điềuquantrọnglàphảigiữđượcdungmạobìnhthường,cơmặtthảlỏngtựnhiên,khôngnêncốýtạoramộtsốdángvẻkhácthường,mắtphảinhìnngang,ánh mắtnhìnraxa.Muốnquayvềhướngnào. Thầnnhãnphảiđitrước,cácđộngtáccủathân,tay,chânvậnđộngtheo;khilàmđộngtác,ánhmắt phải chuyểnđộngtheotayhoặcchân,khiđộngtáchoànthành,ánhmắtlạichuyểnvềphíatrước.“Mắtchuyểntheotay,ánhmắtnhìnraxungquanh.Điềunàychứngtỏánhmắtnêncóđịnhhướngsonglạikhôngđượcchỉnhìnmộthướng1cáchmáymóc,nhãnthầnphảichúýxungquanh.Vậndụngđúngphươngphápluyệnnàycó lợichoviệcluỵệnthầnkinhnhãncầu,từđócólợichoviệcphụchồithịlựcvàtăngcườngthịlực,làmcho ánhmắtnhạycảmlinhhoạt.
Miệngngậmnhẹ,haihàmrăngkhéphờ,đầu lưỡichạmnhẹhàmtrên,nhưvậytrongkhoangmiệngsẽtiếtnhiềunướcbọt,khiếnhọngluônluônướt,khithởkhôngcảmthấykhôcổ,đồngthơisẽcónhiềunướcbọtvàodạdày,cólợi chotiêuhóa.
Luônluônhítthởbằngmũi,hítthởphảitựnhiên,yêucầuphảidầndần kếthợpđượcmộtcáchhàihòagiữahítthởvớithựchiệnđộngtác.Trongquá trìnhthựchiệnđộngtác,nếucảmthấykhókhănkhihítvàothìcóthểhítbằng miệngtừtừ,hítxongngậmmiệnglạingay.Hítthởphảithựchiệnliêntụcvà tựnhiên.
Cằmhơithuvào,khôngđượcngửavềtrước,cũngkhôngđượcthuvàoquá,đểtránhtìnhtrạngkhihítthởbằng mũikhôngđápứngđượcyêucầytăngcườnglượngvậnđộng,khiếnhítthởkhôngtốt,ảnhhưởngtới tưthế“Hưlĩnh đỉnhkình”và“Bạtbối”.
Taiphảichúýlắngnghephíasauvàhaibên,tưtưởngthoảimái,toànthânyêntĩnh,thínhgiáctựnhiênsẽmẫncảm.
b- Đỉnh
“Hưlĩnhđỉnhkình”tức“Đỉnhđầuhuyền”,điềunàyđượcđặcbiệtnhấn mạnh trongTháicựcquyền.Yêucầucủa“Đỉnhkình”làhuyệtBạchhộiở đỉnhđầu hơihướnglên,cócảmgiácnhưđỉnhđầuđượctreolênbằngmộtsợidây,tưthếhuyệtBáchhộiluônluônđượcgiữthẳngđứngvớihuyệtHộiâm,gọi là“Thượnghạnhấtđiềutuyến”(trênvàdưới nằmtrên mộtđườngthẳng).
HuyệtBáchhộiởđỉnhđầuhơihướnglên,nhưvậyngoàiviệcđiềukhiểnđầuthẳngtựnhiên còncó4ưuđiểmsau:
1.Thuậnlợichohệthầnkinhtrungươngđiềutíếthoạtđộngcơnăngcủacáccơquanvàcáchệthốngkháctrêntoànthân,pháthuytốttácdụngđiềukhiẻnthăngbằng cơthể.
2.Do“Đỉnhđầuhuyền”(đỉnhđầucócảmgiácnhưđượctreolên)nêncóthểgiảmnhẹáplựccủađầuđốivớithân,nhờvậyđộngtáccủathânsẽlinhhoạthơn.
3.TrongTháicựcquyền,“Hưlĩnhđỉnhkình”luônluônđiđôivới“Khítrầm đanđiền”.“Hưlĩnhđỉnhkình”cólợichoviệcnângđỡtinhthần,còn “Khítrầmđanđiền”cólợichoviệcổnđịnhtrọngtâmcủathân,khiếntinhthầntựnhiênđượcnânglên,thầnkinhnhạycảmhơn,đưatớitìnhtrạngtoànthầnđượcthảlỏngtựnhiên,tạođiềukiệnhưngphấnthầnkinh.
Lựcđỉnhkhôngnêntháiquávàcũngkhôngnênbấtcập,màphảihưhưthựcthực,nhưcónhưkhông,khôngđượckíchlựclênmộtcáchcứngnhắc,cũngnhưtrong“Khítrầmđanđiền”khôngđượcdồnnénkhíxuốngmộtcáchcứngnhắc,màlà“Ýchúđanđiền”(đưaýthứcxuốngđanđiền)vớimựcđộnhưcónhưkhông(“Ýthủđanđiền” làtọacông,cónghĩalàgiữchođanđiền bấtđộng,còn“Ýchúđanđiền”làhànhcông,đưaýthứcxuốngđanđiềncónghĩalà“động”.Nắmchắclựcđỉnhvàtrầmkhí(dồnnénkhí)sẽkhiếncho độngtáctoànthânnhẹnhànglinhhoạt,vữngchắc.
4.HuyệtBáchhộiluônluôngiữởtưthế“Hưlĩnhđỉnhkình”sẽcótác dụngnângtoànthân,đồngthờivìcằmthuvàonênthuậnlợichoviệchítthởvàvậnđộngnộikhí.
PhíatrướchuyệtBáchhộilàtiềnđỉnh.Nếutiềnđỉnhhướnglêntrên,sẽ mangtậtbộphậnđầungẩnglên.Nếuhậuđỉnhhướnglênthượngđỉnhsẽmắctậtđểbộphậnđầuquáthuvàobêntrong.ChỉcóhuyệtBáchhộihướnglênhư ảothìbộphậnphíadướiđầumớithuvàobêntrong,kếthợpvớikhídánvàxươngsốnglưng(thiếptíchbối)giốngnhưtácdụngcủaĐạitruy,Liêmtuyềnhơicolạitrongphépkhícôngtrịliệu.NhưngTháicựcquyềnkhôngdùngđến từ“co”đểtránhhiểulầmảnhhướngđến“thượnghạnhấttuyến”dẫnđếnhiệntượngkhônghàihòa.
c- Gáy
Cổgáyphảithẳng,thảlỏng,khôngnêngâncứng,nhưvậykhiquayphảitráisẽđượctựnhiênvàlinhhoạt.Nếuvậylựcnêngânhoặcchỉchúýtớithả lỏngkhiếncổmềmoặtđềulàmgiảmsựlinhhoạtcủacổkhiquayphảitráivàảnhhưởngtớitưthếtựnhiêncủa“Hưlĩnhđỉnhkình”.Vì vậy,cổgáyphảithả lỏng,ngaythẳng,khôngcứng,khôngmềm.
Cổgáycóthẳng,lỏngđượchaykhông?Điềunàycóliênquantớiviệc“Hưlĩnhđỉnhkình”cóthựchiệnthỏađánghaykhông.Nếu“đỉnhkình”tháiquá,cổgáycũngsẽbịliênđớicứngtheo,cần“đỉnhkình”bấtcập,cổgáysẽbịmềmtheo.
HuyệtÁmônởsaugáycómốiliênhệchặtchẽvớiHuyệtTrườngCườngởvùngxươngcùng.Ámôntứcđốtquayđầutiêncủaxươngcổ,thôngquahoạtđộngcủađốtquay,đầusẽtrởthànhđònbẩythăngbằng.“Hưlĩnhđỉnhkình”làsựthăngbằngcủađầugốivớicộtsống.Tháicựcquyềngọisựhoạt độngđànhồicủacộtsốnglà“Thâncung”.TháicựcquyềnkiểuVũthìlấyphầneolàmtaycung,đốtsốnglớnvàxươngcùnglàhaiđầucung,cònkỉểuTrầnthìlấyxươngcùngvàphẩntừđốtsốnglớntrơlêntớitậnhuyệtÁmônlàmhaiđầucungđểtăngcườngđộđiềutiếtvàsứcpháracủanó,điềunàycóquanhệtớisựtíchphátlựckhiđẩytay.“Hưlĩnhđỉnhkình”cótácdụnggiữthăngbằng cộtsống,còncốt xươngcổ cótácdụngđiềutiết.
Khitậpquyền,mắtchuyểndịchvềhướngnào,thìcổgáycũngchuyển
theo.
2. Chitrên
a- Vai
Khitậpquyền,dùlàdùngthânđiềukhiểntayhaydùngtayđiềukhiểnthâncũngđềulàchuyểnđộngtròntheothểthuận,vìvậyyêucầucánhtaykhiduỗira,covào,quaytròn,đềuphảimềmmại.Nhưngcánhtaycómềmmạilinhhoạtđượchaykhông?Điềunàytùythuộcvàokhớpxươngvaicóthả lỏngđượckhông.Thảlỏng khớpxươnglàdoýthứcđiềukhiểnthựchiện.Điềunàyphảilyệntậplâudàimớithựchiệnđược.Saukhiluyệntậpthànhthóiquen,khớpxươngvaisẽtựnhiên dần dầnđượcthảlỏngravàchìm cuống.Saukhikhớpxươngvaiđãhoàntoànđượcthảlỏng,tòanbộcánhtay cóthểduỗira, covào,cuốntròntựnhiênnhưcánhliễubịgióthổi.
“Trầmkiênthùychẩu”đượccoilàmộttrongnhữngphéptăcquantrọngcủaTháicựcquyền.Tháicựcquyềnyêucầu“Trầmkiên”(chìmvai)saukhiđãthảlỏngvai.“Trầmkiênthủychẩu”cũnggiúpchotựnhiênhìnhthànhtư thế“Hàmhungbạtbối”.Nếunhôvai,nângkhuỷusẽlàmhỏngtưthế“hàmhungbạtbối”vàbấtlợichoviệcthựchiện“khítrầmđanđiền”.Chỉcó“hàmhungbạtbối”đượcthựchiệntốtthìmớicóthểthựchiện “khítrầmđanđiền”.
Sựthảlỏngvàvậnđộngxoaytròncủavaicótácdụngduỗithẳnggânvàcơvai,đồngthờikhiếnchocơhaisườnlưnghìnhthành“Khíthiếpbối”(khíépvàolưng).
Khimớitậpquyềnchỉnghĩtớiviệc“thảlỏng”toànthânvà“thảlỏng”khớpxươngvai.Khiluyệnđượcthờigiandài,hiểuđượcsựthayđổicủathựchưthìphải nghĩtớiviệc“Trầmthân”và“Trầmkiên”,khiến“Nộihình”từmềmmạichuển sang “chìmlắng”,cánhtaysẽđượcnhẹnhànglinhhoạt, song lạirấtmềmmạivàcólực.Nhưvậy,cánhtaysẽdầndầntăngcườngtínhđànhổinhư“thảlỏngmà khôngthảlỏng”,“cươngnhưhòaquyện”.“Bằngkình”làlựcnốiliềncáclựcvới nhaurấtquantrọngtrongTháicựcquyền. Độngtáckiểuxoaytrônốc,quấnquítlấynhau.Chấtlượng“bằngkình”càng caotácdụnggắnlạivớinhaulúcđẩytaylêncao,dễdàngdùngkhuỷutayvà nắmtayđiềukhiểntrungtâmđốiphương.Tronglúcdiễnbiếncũngkhôngdễbịbịépvàothựctrạngbịrơikhiếnmìnhởvàođịavịbấtlợi.
Khi“trầmkiênthùychẩu”phảichúýkhôngép cánhtayvàosátnách,phải cáchnáchmộtnắmtay,đểcánhtaycóchỗvậnđộng,vàkhôngmấttínhđàn hồi.
Khimỗithếvàođúngvịtrí,vaivàhôngphảitạothànhđườngthẳng,hai vaithả lỏng,chìmxuốngvàhơihợpvềphíatrước,tạothế“hàmhungbạt bối”.Haikhớpxươngvainhưlàkhôngliền,quanhệchặtchẽvớinhau.Nhưvậysẽ“trongsựbungracóđoàntụlại”,tăngcườngtácdụnghợplực.Trongquátrình vậnđộng,dùtiếnlênhaylùilại,quayphảihaylượntrái,vaivàhôngphảiluônluônnằmtrênmộtđườngthẳng,đápứngyêucầu“thượnghạnhấtđiềutuyến”.
Haivaiphảibằngphẳngcânđối,khivậnđộngkhôngđượcđểxảyrahiệntượngvai caovaithấp,làmhỏngtưthếthẳngthân.
TháicựcquyềnkiểuTrầnvàVũchủtrương2đốixươngvaihơphợpvềphíatrước,tạođiềukiệnchoviệchìnhthànhtưthế“hàmhungbạtbối”,kết hợpvớiviệc thảlỏngvàchìmxuốngtheohìnhcungvàxươnglườnvàcơlườnphầnbụngsẽrấtcăngchắc,cơhaibênbụngcũnghợpvềtrước,cóthểtăngcườngkhảnănghợplực.
b- Khuỷutay
KhitậpTháicựcquyền,khớpkhuỷutayluônhơigậplạivàcólựckéoxuống,dùkhicánhtayphảiđưalêncaohơnvai,đầukhuỷuvẫnphảinhưcó lựckéoxuống.Nếuđầukhuỷungóclêncũngđầytheohướnglên.Điềunàytráivớiyêucầutrong Tháicựcquyền.Nếukhuỷutaycáchxathân, nhôraphíangoàithìsẽkhôngcảntrởviệc“trầmkiên”màcònảnhhưởngtớiviệc“trầmkhí”,đồngthờihaisườnhởquálớn,đócũnglàđiềubấtlợitrongvõthuật.
“trầmkiênthùychẩu”cũngcóthểtăngthêmsứcmạnhchocánhtayduôitrongkhivậnđộng.Chỉcóthựchiện“trầmkiênthùychẩu”mớicóthểtăngcườngtácdụngcủaviệ“tọauyển”.
Khimỗithếvàođúngvịtrí,đầukhuỷutayphảicómốitươnghỗvớikhớp
gối,haikhuỷutay cũngphảicó sựhợplựctrướcsau,phảitrái,trêndưới.
c- Cổtay
Cổtaylàbộphậnlinhhoạtnhất,cóđộxoaylớnnhấttrongtòanbộcáckhớp. Đốivớicổtay,điềucầnchúýnhấtlà“tọauyển”.NhữngngườitậpTháicựcquyền nóichungđềucoitrọngsựquaytròncủacổtay,songphầnđôngđềuchúýtớisựlinhhoạtmềmmạiuyển chuyểncủanó,màxemnhẹ tầmquantrọngcủaviệc “tọauyển”,nênkhôngtạo đượclựccho cổtay,khiếncổtaymềmmạinhưmúa,chỉtạođượcvẻđẹpvềsựnhẹnhàng,linhhoạtchứkhôngtạođượcvẻđẹp“Nhutrunghữucương”.Nhưvậykhóđưađượcnộilựcrađầucácngóntay,ảnhhưởngtớiviệctíchlựcchocánhtay,tăngtrưởng sựtíchtụ“bằngkình”.
Khiđẩytaykhóthựchiện cácthế“cầm”, “vỗ”,“ấn”,“tóm”“bắt”.
Nếukhuỷutaythảquálỏng,khônglực,cánhtaytấtcũngkhôngcólựckhiđưaradễbịđốiphươngtúmchặtkhuỷu.
“Tọauyển”yêucầutrongqúatrìnhcánhtayduỗiracovào,khủyutaykhôngquácứngcũngkhôngđượcmềm,màvậnđộngmộtcáchmềmmạivà dẻodainhư gân.Khivàođúngthế,khuỷucũngphảiđượcthảchìmxuống cùngvớisựchìmthânnénkhí,đồngthờicóđịnhhowngs,khiếnbàntay từtừđượcđưalựcvào,như vậygọilà“tọauyển”.“Tọauyển”cònđượcgọilà“Tháptuyển”.
“Tọauyển”đượcthìtrongkhivậnđộng,nộilựcbàntaykhôngbịđứtđoạnhoặcbịmất.
Trongđộngtácđầytay,khikhốngchếlựccủađốiphươngcũngcầnphải“tọauyển”đượcthìmớicóthểkhốngchếđược.Cókhốngchếđượcthìmớigiảiphónglựccủađốiphương.
d- Tay:
Taylàbộphậnkhéoléonhấtvàbiếnhóanhất.HìnhdángtaytrongThái cựcquyềnchialàm3dạng:bàntay,nắmtayvàmóccâu.Trongviệcthaolược, phương phápnắm(chưởng)làchủyếu.đặcđiểmcủachưởngpháp(phươngphápcủabàntay)trongTháicựcquyềnlàcácngóntayduỗilỏng,điềunàykhácvới chưởngpháptrongtrườngquyền(ngóncáicuộnchặt,4ngóncònlạiduỗithẳngvàkhép chặt).
Khimớitậpquyền,xuấtchưởngvàthuchưởngđềuphảitựnhiên,khôngđượcvậnlựcđểnắmhọăcmởbàntay.Lòngbàntaykhôngđượctrũng.Khiluyệntậpđãcôngphu,tahiểuđượchưthựccủađộngtác thìnósẽđượcbiểuhiệntrênbàntay.Vì dụ,độngtácvươntayraphíatrước,khichưavươn,bàntayhơikhum,lựctíchmàkhôngphát,nhưvậygọilàhưchưởng;trongquátrìnhvươnra,vìđộngtácvươnrathựchiệntheođườngxoáyốcnêndầndầntriệttiêuhìnhkhumcủalòngbàntay, như vậygọilàtừhưsangthực.Khi
vươntớiđiểmcuốicùng,hình khumgầnnhưbịtriệttiêuhoàntoànngóntayhơiduỗi,“tọauyển”,gốcbàntayhơinhôvềphíatrước,giúpchothếvươnvềphíatrướcdùngýđưalựcrađầungóntay,nhưvậygọilàthựcchưởng;khithuvề,vìthuvềtheođườngxóayốc,bàntaydầndầntừmởvềkhum,nhưvậygọilàtừthựcvềhư.
Độngtáccủabàntaylàmộtbộphậncủađộngtáchoànchỉnh,vìvậy,sựhưthựccảubàntaynênkếthợpvớisựthayđổihưthựccủađộngtáchoàn chỉnh–lýluậnvềquyềncónói:“Gốccủanóởchân,phátraởđùi,quyết địnhởeo,thểhiệnởngóntay…tấtcảliềntrongmộthơi”,cónghĩalàkhiđãxuấtthủphảikếthợpvớitoànbộcácđộngtáccủaeo,đùi,chân.
Khiđãluyệntớigiaiđoạncóthểdùngkhíđểvậnlựcởmọibộphận,cóthể khiếnlựcởđầungóntaythayđổitheohướngcủacánhtay.Vídụ,khivươntayraphíatrước,bàntaynghiênglại,lúcnày,đầungóntayútđượclựctrướcrồicùngvớiđộngtácvươnratheođườngxoáyốccủacánhtay,lựcsẽdầndầnđượcchuyểndầnsangđầungónápút,ngóngiữa,ngóntrỏvàngón cái,khiếnnộilựcđượcđưaranămngóntay.Khiđầungóntaycáiđượclựctrước,cùngvớiđộngtácvươnratheođườngxoáyốccủacánhtay,lựccũng dầndầnđượcđưavớitậnđầungónút.Khibàntayđưalênhạxuốngsongsongvớimặtđấtthìđầungóntaygiữađượclựctrước,khilựcởđâyđãđủnósẽđưatớidần cácngónkhác.
Khingóncáiquayrangoàigọilà“Ngoạiquyền”(quayrangoài)hoặc“Thuậnquyền”(quaythuận);khingóncáiquayvàotronggọilà“Nộiquyền”hoặc“Nghịchquyền”(quayngược).Dùquaythuậnhayquayngượcđềuphảinhưthảlỏngmàkhôngthảlỏng,cươngnhuhoàquyện”.ĐộngtáccủaTháicực quyền được thực hiện theo đường xoáy ốc, vì vậy“Cương nhu hòaquyện”làyếulĩnhkhôngthểthiếukhiluyệntập.
Khiđãluyệnthànhthục,mắtnhìntheođầungóntaynàocónghĩalàlấy đầungóntayđólàmchínhvàtừtừđưalựctới.Khi đãđưađủ,cácngónkhác cũngdầndầnđượclực.TrongTháicựcquyền,kiểuTrầnthìtậptrungthầnnhãnvàođầungóngiữa,cònkiểuDươngvàNgôthìtậptrungvàođầungóntrỏhoặcđầungóncái.Cáchđưa lầnlượtlựcvàotừngngóntay chỉcóthểthựchiệntrongTháicựcquyền,vì cácđộngtáctaytrongTháicựcquyềnđượcthựchiệntheokiểuxoáyốc,cuộntơ, phàmnhữngchưởngpháplênthẳngxuốngthẳngđềukhônglàmđượcđiềunày.
Khimỗithếvàođúngvịtrí,đầungóntayvàđầungónchân tươnghỗvớinhau,đầuhaibàntaycũngvậy.Trongphầnlớncáctưthế,đầubàntayngang bằngvớichópmũi.Sựngangbằnggiữađầubàntay,đầubànchânvàchópmũitrongphầnlớn cáctưthế,thuậtngữgọilà“Tamtiêmtươngđối”.
Khithảbàntayxuốngkhôngđượcthấpquáđầugối,nếuthấpquágốisẽ dễmấttrọngtâm,khiđánhtayrarấtbấtlợi.Cánhtaykhôngduỗithẳngđểgiữthếtíchlực.Khivungtay,phảipháttriểnbiếnhoámậtthiết,khôngđểcứngnhắcvà đứtđoạn.
Căncứvàophươnghướngvềhìnhdángbàntay,cóthểquynạpchương
phápthành7 loại sau:
1)Chínhchưởng:đầungóntaychĩathẳnglên,lòngbàntayhướngvềphíatrước.
2)Lậpchưởng:đầungóntaychĩathẳnghoặcchếchlên,lòngbàntay
khônghướngvềphíatrước màhướngraphíakhác.
3)Thùychưởng:đầungóntaychúcthẳnghoặcchếchxuống,khôngtính
tớihướng củalòngbàn tay.
4)Ngưỡngchưởng:lòngbàntayhướngthẳnghoặcchếchlên,khôngtính tớihướng củađầungóntay.
5)Trắcchưởng:ngóncáichĩathẳnglên,bàntaythẳngnghiêng,không
tínhđếnhướnglòngbàn tay.
6)Phủchưởng:lòngbàntayúpthẳnghoặcchếchxuống,khôngtínhtới đầungóntay.
7) Phản chưởng:ngóncáinằmbêndưới,bàutay thẳngnghiêng.
e- Nắmtay:
CácnắmtaytrongTháicựcquyềncũnggiốngnhưcáchnắmtaythôngthườngtrongcácmônquyềnthuậtkhác,tức4ngóntaykhéplại,dùngngóngiữađiềukhiểncácngónkháccùngcuộnvào,đầucácngóntayápvàolòngbàntay,sauđólấybụngngóncáiđèlênđoạngiữangóntrỏ,nắmthànhquả đấm.TuyTháicựcquyềnlàmộtquyền“Nhutrunghữucương”,songnóbắt đầutừnhu,nênnắmtaycũngkhôngnênquáchặt.Nhưngdùnắmlỏnghay nắmchặtcũngđềuphảicóýkếttụkhílực,khiếnnắmtaykhôngbịbungrakhiđánhtay.
Khinắmtayđãđánhchạmtớimụctiêu,lưngnắmtayphảivuônggócvớicánhtaydưới,nếukhôngkhigặptrởlựcphầncổtayrấtdễbịthương.Đâylàkinhnghiệm chungrútratừthựctiễn củacácmônquyền.
TrongTháicựcquyềncó5độngtácđánhbằngnắmtay,đólà“Yểmthủhoànhchùy”,“Phithânchùy”,“Chẩuđểchùy”,“Kíchđịachùy”,“Chỉđangchùy”.Chonêncũnggọilà“Tháicực5 chùy”.VìcácđộngtáctrongTháicựcquyềnvậnđộng theođườngxoáyốc,nêncáctưthếthuậnngược,úpngửa,ngangdọcđượctiến hànhđanchéonhau,tạonêncáckiểuđộngtác,songphầncổtayvẫnphảithảlỏngmềmmạimàcólực.Khinắmtayđánhtrúngđích,lưngnắmtayphảivuônggócvớicánhtaydưới.Đâylàđiều cần chúý.
Saumộtthờigiandài tậpluyệnphảicảmnhậnđượcsựthayđổiđiểmnhậnlựccủanắmtaytrongcáctưthế.Vídụ,khiđánhnắmtayraởgiaiđoạn“lậpquyền”(miệnghổnằmởtrên)thìđốtthứhaicủangónútđượclực,khisanggiaiđoạn“bìnhquyền”(lòngbàntayởdưới)thìđốtthứnhấtcủangóngiữađượclực,khinắmtaycắmxuốngthìđốtthứhaicủangóngiữađượclực,khinắmtayđánhlên,đốtthứnhấtcủangóngiữađượclực,khinắmtayvungtrònthìđốthai củangóncáiđượclực.
Cùngvớisựthayđồiphươnghướngvàtácdụngcủanămtrongquátrìnhvậnđộng,điểmnhậnlựcởcácngóntaycũngthayđổitheovớimụcđíchđưa lựcvào nắmtay.Đólàphươngphápnhậnlựccủanắmtaytrongquátrìnhvận động.
f- Câu
Taycâulà5ngóntaychụmlại,gậpthẳngxuốnghoặchơiquậpvào,tạodángnhưmóccâu.Thôngthườngthìtừchưởngbiếncâu(từtưthếbàntay chuyểnsangthếmóccâu).TrongTháicựcquyềntaycâucóhaikiểu:kiểuTrầnvàkiểuNgô.Điểmchungcủahaikiểunàylàngónútquậptrước,tiếptheođếnngóntayápút,ngóngiữa,ngóntrỏ,đầungónútápvàogócbàntay,ngóncáiápvàođốtđầu,ngóntrỏ,độquaycủađốtngóntaylớn.KhácnhaulàtaycâukiểuTrần đượctạoratrongkhivậnđộng,độquaycủacổtaykhálớn, còntaycâukiểuNgôthìsaukhidừngtay mớitrựctiếptạothành,nênđộquaycủacổtaykhánhỏ.Taycâutrongvõthuậtlàmộtthủpháptómbắt,cótác dụngquắp,tóm,khóa.
Taycâulàmộttrongnhữngphươngphápluyệntậplựccổtayvàlựcngóntay.PhươngpháptómbắttrongTháicựcquyềnkiểuTrầnkhánhiều.Vídụ.trongđộng tácquáđộcủa“Yểmthủhoànhchùy”cókiểutaycâu4ngón
chụmlạitạocâuđểthựchiệnđộngtácquắp,cókiểungónútvàápútchụm
quặp lại,ngóntrỏduỗithẳngvềtrước,đềulàphéptómbắt củatay.
3. Phầntrêncủathânngười:
a- Ngực:
Trongvõthuậtthếngựccó3dạng:vươnra,thuvàovà“hàmhung”(“hàm hungcónghĩakhíhàmchứatronglồngngựcđượcđiềuxuốngphầnbụng)
TrongTháicựcquyềnápdụngphươngpháphítsâucủaphầnbụng,dovậyngựcphảiởthế “hàmhung”,khôngngừngtăngcườngđộsâuvàsốlầnhítthởtrongđiềukiệntăngsốlầnhítvào,nhờvậysẽgiảmhiệntượngthởgấptrongquátrìnhvậnđộng.“Hàmhung”khôngthukhígấpgápnhưthếvươnngực,“hàmhung”tạoracảgiáckhíbaolồngngực."Hàmhung"cótácdụngquantrọngvềphươngdiệnsứckhỏe.Nólàmlỏngkhớpxươngquaisanhlàmhaivaitựnhiênbuônglỏng,thôngquađộngtáckhiếnhaithếhaimảngxươngsườnhạthấp,làm chokhoangngựcmởrộngcơhoành cóthểhạthấp.
"Hàmhung"khôngthểthayđổitùytiệntheođộngtácmàcốđịnh,làtưthếthườngxuyên,liêntụccủaphầnngựctạothuậnlợicôhcáccơhoànhhítsâu,docơhoànhvậnđộngliêntụckhiếnchokhoangbụngvàphủtạngchịu sựvậnđộnglúclỏnglúccănghỗtrợtốtchohoạtđộnglưuthôngmáuvàchứcnăngcủanộitạng.Dosựvậnđộngxoayquanhcủacơngực,"Hàmhung"cótácdụngquantrọngtrongluyệntập.Nếuvậndụngthủphápkình lực(tứckíchlực)khôngthểtáchrờisựbổtrợcủa"Hàmhung"."Hàmhung"làtưthếtiềmtàngcủaphầnngực.
Saukhiluyệnquyềncông,lấythândẫntay,lấytaydẫnthân,tùythếxoaytròn, ngựcdễdàngcùngtayvậnđộngkhiđócáccơngựckhôngchỉcótác dụngcogiãnthuầntúy,màcòncóthểtạonênnhữngchuyệnđộngxoắntròn củachínhnó,cótácdụngtốttrongrènluyệnsứckhỏevàtrongtấncôngđốiphương.
LúcđầutậpTháicựcquyền,hầuhếtmọingườiđềuthấyrấtkhóluyệnthế"Hàmhung".Bịquanniệmthếvươnngựclấnáp,trongđộngtáctọathâncácyêucầucủathế"Hàmhung"từngbướcthíchứng,saumộtthờigianđượcbổsunghoànchỉnh dần. Nếukhôngcoitrọngthế"Hàmhung"sẽdễbịtấtgùlưngvàngựclép,vìvậynênchúýđểtránh.
Phảichúýcốđịnhhaixươngquaisanhtrunggiangiữangựcvàvai,luônchúýphươngphápluyệnchocácxươngsườnnớilỏng,cáccơngựcchùngxuốngsongluônvươnraphíatrước;vềthânpháp,thầntrênluônthẳngkhôngdaođộng,trọngtâmhạthấpluôndùngthânđểduytrìcầnbằngtoàn cơ thể.
Đểcóthểpháthuyhiệuquảchínhxáctácdụngtấncôngphòngthủcủahaicánhtayvàsựbiếnđổihưthựcthìbàntaydườngnhưchỉcóquanhệthựchưvớiphầnngực,haixươngquaisanhchùnglỏng,ngựchơithucáccơngựckhihoạtđộnglên xuốngtráiphảicóthểhỗtrợnhaubámsátchuyểnđộngxoaytròn.Độngtáccàngluyệncàngcóhiệuquảlớnvềsứckhỏevàđộchínhxác,đẩynhanhkỹxảođôitay.Chidướicùngvớithế"Hàmhung"cóquanhệ hỗtrợnhưvậysẽcósựthốngnhấttoànthânkhiếnđôichânvừavữngchắcvàlinhhoạt.
b- Xươngsống:
"Hàmhung"và"bạtbối"quanhệmậtthiết("bạtbối"cónghĩalàkhôngkhí triêmsátởlưng)có"hàmhung"thìcó"bạtbối"."Bạtbối"làkhingựcgiảmngậmkhí.
Cáccơlưngluônchùng,nhữngxương cộtsốnggiữahai xươngđònvaicóthểnângtoànbộcáccơtrướcsau,khôngchỉthuầntúyhỗtrợcáccơphíasaulưngmàcòncótácdụngbổtrợcảphầntrước(đặcbiệtđốivớikhớpthứ3xươngsống).
Tácdụngcủa"Hàmhung"làcólợichohóakìnhcòntácdụngcủa"Bạt bối"lạicólợichoquyểnkìnhvàphóngkình.Trongtấncôngcảhaiđềucóquanhệ tươngđồng.
Tácdụngcủa"Bạtbối"trongrènluyệnchủyếulàđộmởnhỏcủađộngtác,nhiềunhấtkhôngquá30o,biếnđộngtủysốngcủaxươngsốngcóthểlàhoạtđộng điềutiếttừhìnhcungtrướcđếnhìnhcungsau,làmchomạnglướithầnkinhởlưngcósựrènluyệntốt.Hơnnữatrongkhivậnđộngđãlàmcho
cơbắpbảvaiđạtđượcđộdẻodai.Tủysốngvàxươngsốngcókhỏevàdồi
dàonósẽcólợiởbốnđiểmsau:
1) Cónhiệmvụhỗtrợvàđiềutiếttrọnglượng cơthể;
2)Làcơsởduytrìmốiquanhệgiữaphầnlưngkếthợpcùngcáchoạt độngcủachân tay conngười,biếntoànthân "Nhấtđộngvôhữubấtđộng".
3) Duytrìtínhchínhxáccủa tưthếvàđộngtác,bảođảmthânđượcthẳng.
4)Trongquátrìnhluyệnquanhệchặtchẽvớitoànphầnlưngcótácdụngkhơiđộng,khiếnnộicôngtớiđượcbànchân,thôngsuốtsốnglưng,đếntừngngóntay.Dovậycóthểnói“lựcdobốiphát”tứccộtsốngđượccoilàtrụcộtquantrọngnhất.
HọcthuyếtkìnhlựccholàĐốcmạchcóhuyệtmạnhởđoạncuốixương cùngtrungương.Huyệtnàymentheođườngởmặtphíasaucủacổ.Nơiđây lạigặpDụmạch.Đólànoitổnghộitụcủakhíhuyết.Tạng,phủ,kinhkhíđềuthôngthươngvới nhaulànhờDụmạch(Dụ huyệt).Tháicựcquyềnkhaithôngmọisựbếtắc,rất cótácdụngtốtvàhiểnnhiênvớicáccơnăngtiêuhóa, hấpthụvà lậpracáimới,đàothảicái cũ.Cóthểđiềutiếtâmdương.
c- Bụng:
Tháicựcquyềnluônyêucầuphầnbụng“Thảlỏngmàtĩnh”đồngthời cũngphải“Khítrầmđanđiền”dcthựchiệnthongquaphươngphápthởbụngsâu.“Thả lỏngmàtĩnh”lànguyêntắcluyệnTháicựcquyền.Đốivớiphần bụng,đâylàyêucầuđặcbiệtquantrọng,làyêucầuphảicóđểluyệnbụng cùngvới"Khítrầmđanđiền".VậnđộngthởbụngsâucủaTháicựcquyềncóhaidạnghítthởthuậnvàhítthởngược,hítthởthuậntrướckhihítbụngdướithulại,khithởrabụngdướinhôra,cònhítthởngược,khihítvàobụngdướinhôra,khithởrabụngdướithulại.Khibụngdướinhôratứclà"Khítrầmđanđiền".Dovậykhôngphảilàtuyệtđốihóa"Khítrầmđanđiền".Mộthítmộtthởđóchínhlàsựtiếnhànhthaythếgiữa"Khítrầmđanđiền"và“Khí bấttrầmđanđiền”.Cókhiápdụnghìnhthứchítthởthuận,cũngcókhiáp dụnghìnhthứchítthởngược.
DoTháicựcquyềncótínhchấtchữabệnh,nếuhítthởtựnhiênvàđảm bảotínhchínhxáccủatưthếđộngtáccùngvớisựhíttựnhiênđóthìnócũngkhôngcóhạigì.Songnếunghiêncứukỹhítthởvớiđiềuhoàhànhđộngđểnângcaohiệuquảrènluyệnthìnênápdụnghítthởthuậnhayhítthởngượclà tốtnhất.
Hítthởbụngcólợichosựhoạtđộngnộitạng,tăngcườngtínhđộclậpvàtínhdẻodaicủacácváchngăn–khivậnđộngbụngcókhilỏngcókhicăng(khicăncụngphảichúý“Thảlỏng”),vậnlựclênphầnbụngdầndầnsẽrắntròndocótính độclậpvàdẻodai,nêntăngcườngkhảnăngchốnglạiđược lựcbênngoàitácđộng.
Khimớihọcnênchúýthảlỏngcáccơbụng,đếnkhicácđộngtácluyệnthànhthục,cũngchỉcầnhìnhdung"Khítrầmđanđiền"màtiếnhànhđộngtác.
“Đanđiền”tứclàphầnbụng,thườngxuyêntiếnhànhvậnđộnghìnhtròn,lênxuốngtríaphải,khilỏngkhicăng,cótácdụngphòngchốngbệnhđaudạdày,chảymáudạdàyvàcũngcótácdụngphòngchữacácbệnhmật,ditinh,đáidắt…
"Khítrầmđanđiền"chủyếucótácdụngdùngsựvậnđộngcơhoànhđểhítthởquabụng.Nhưngsựphốihợpcủatưthếrấtquantrọng,thếđóduytrì sựcânbằng củađốtxươngcụtchínhgiữa,“Hàmhungbạtbối”,vaitrầmxuống,thảlỏnghuỷu tay,cáccơlưngthảlỏng,mọikhớpxươngsườnthưgiãn.Vànhưvậyđãđạt được yêucầu của"Khítrầmđanđiền".
Đểluyệntốt"Khítrầmđanđiền"củaTháicựcquyềnđòihỏiphảiluyệncôngphu,"Khítrầmđanđiền"khiphátlực,sẽcólợichoviệcduytrìtrọngtâm,tăngcườngsứcmạnhđôichân,tạothếxoayvữngchắc,tậndụngđược lựcphảncủađấtđểtăngsứcmạnhkhiphátlực,đểđạtđếntrìnhđộcócông lựctrongthảlỏngphảicókỹthuậtcao.
Chodùluyệnquyềnhayluyệnmônpháikhác,trongkhoảngthờigian"Khítrầmđanđiền"dùngýchíđưalựcđếnchân,tuyệtđốikhôngđượcởthếkhomsẽgâynênmộtcônglựcyếu,đứtđoạn,khôngtậptrung,mấttínhliênhoàn.
Duytrìthếthẳngvàthảlỏngcủacộtsốnglàđiểmmấuchốtcủatoànbộ
cáchoạtđộngtiềmẩmcủacơ thể.
d- Eo
Eolàbộphậnthenchốtliênkếthoạtđộnggiữathântrênvớithândướivà cótác dụngchínhtrongviệcthayđổiđộngtáctoànthân,điềuchỉnhsựổnđịnhtrongtâmvàđưalựctớicácbộphận.
Tháicựcquyềnyêucầueophảilỏng,chìmvàthẳng.Eolỏngmàthảchìmlànhằmtạođiềukhiệnthựchiệntốtviệc"Khítrầmđanđiền"khiếnthântrênkhôngbồngbềnh,thândướivữngchãicólựcmàlạicóthểchuyểnđộnglinh hoạt.Đểtránhtìnhtrạngtronglõmngoàilồi,eocầnphảithẳngchứngtỏtrụcchuyểnđộngnày khôngcong,khônglắclư,chỉcónhữngchuyểnđộngmàtrụcchuyểnđộng,khôngcong,khônglắclưmớicóthểlàmchonộilựclinhhoạt,chốngđỡđượctám mặt(bátdiện),khôngphiếndiện.
Dotoànthânthảlỏng,thểtrọngtừeotrởnêntựnhiênchìmxuống,toàn bộtrọnglượngdophầneogánhđỡ,vìvậyeocầnphảithẳngthìmớicólựcgánhvác,tronglaođộngcửtạ,trongthểthaođềuyêucầueophảithẳng,nhưvậy mớipháthuyđượctácdụng,tránhđượctainạn.
Khimỗithếvàođúngvịtrí,eovàhônghơilỏngvàchìmhỗtrợchoviệcổnđịnhtrọngtâm,khiếnnộilựcđượcđưatớiđầutứchínhờlựclytâmdochuyểnđộngcủatrụceotạonên.Phầneokhôngthảlỏngvàchìmxuốngvàkhôngthẳngđứng,môngsẽbịnhôrangoàinhiềuquá,dovậyphầndướicủacơthểcũngkhôngthểđứngthẳng,gâynhữngảnhhưởngkhôngtốtchoviệc“tinhthầnxuyênqua đỉnh” và“Lựcpháttừsốnglưng”.Lýluậnvềmônquyềnđãnói:“Đầunguồnmệnhýcóởvùngthắtlưng”,“thắtlưng”ởđây chínhlàchỉhaiquảthận,gọinômna là“mắtlưng”,ngườixưachorằngthậnlàđầunguồnkhíthểtrongcơthểngười,vìvậyđãnói:“Khípháttừthận”.Thậntốtthìchânvững,khíthông,tinhthầnsảngkhoáivàmắtsáng.Từđó,lýluậnvềquyềnđãnhấnmạnhrẳng: “Phảiluônluônlưugiữvùnglưng”.
KhibắtđầuhọcTháicựcquyền,trướctiêncầnchúýtớisựmềmlỏngcủalưng,vàcũngcầnchúýtớiđộthẳngvàđộtrùng.Chúýtớiđộthẳngvàđộtrùngtrêncơsởmềmlỏng,sẽgiúptrànhđượctất cúixuốnggòépvàvươnlên
cứngnhắc,làmảnhhưởngđếntínhlinhhoạtkhixoaychuyểncủalưng.KhilàmđộngtácbướchìnhcánhcungtrongTháicựcquyềnkiểuNgô,mặcdùthântrêncúivềphíatrước,nhưnglưngvàthânvẫncầngiữthẳng,tứclàlực từđỉnhđầucầnđượcxuyênthẳngtớigótchân,tạothànhmộtđườngthẳngtrongkhônggian,đólàmộtkiểu củaphépluyệnthântrongnghiêngcóthẳng.
BấtkểbàiTháicựcquyềnnàocũngđềuchúývậndụnglựcởlưng,nếuvậndụnglựcmộtcáchthíchhợpthìcóthểtăngsứcphátlực,nângcaotốcđộphátlực,hơnnữacòngiúpcholựccủatoànthântậptrungvàomộtđiểm.CácnhàTháicựcquyềnđãtừngnói:“Lòngbàntay,cổtay,khuỷutay,vàvai,cánhlưng,sốnglưng, háng,đầugối,chân,lựccủachíntiếtđóđềupháttừgiữalưng”,phépthuật“ngãngười”cũngnhấnmạnhcách“vậnlưngđổimặt”đểchứngminhtầmquantọngcủalưngtrongtấncông.DoviệctậpluyệnTháicựcquyềnbắtđầuđitừđộngtácmềm,lỏngvàtrùngnênđượcứngdụngvàoviệcchữabệnh,chỉcầnđiềuchỉnhlượngvậnđộnglàđãcóhiệuquảrấttốtđốivớiviệcchữatrịbệnhthận.
Tháicựcquyềntrướchếtcoitrọngphépluyệnthân,dovậyhầyhết mọihưthựcđềucóởphầnlưng,sauđólàởngực.Khilàmđộngtácvớilưng,thìthắtlưngởhaibêntrái–phảithaynhaulàm côngviệcphânrõthựchư.
Thắtlưngcóliênquanchặtchẽvớihaiđùi,khimộtbênthắtlưnglàthựcthìđúiphíadướicũnglàthực,khimộtbênthắtlưnglàhưthìđúiphíadướicũnglàhư, đó làphươngphápluyệntập“phíadướitươngliềnhaiđùi”.Nhưngvẫncầnthựchiệnnguyêntắc“Trongthựccóhư,tronghưcóthực”,đểlàmsaothựcmàvẫnkhôngbốirối,hưvẫnkhôngđếnnỗivôýbịhẫnghụt.
Khicónhữngđộngtácđãhoànchỉnh,địnhhìnhrồithìlưngcầnthấpxuống(tứclàlựcởlưngcầnđixuống),trợgiúpchokhítrầmvàlựcxuyêntứtiêu(dầu tay,đầu chângọilàtứtiêu)bướcđicũngvững chắchơn.
e- Mông
Cấutạosinhlýcủamônghơinhôrangoài,nhưngtrongkhitậpTháicựcquyền,nếumôngquánhôrangoài,nhấtđịnhsẽmắcphảitậtconglưngvàcúi đầu,cácnhàTháicựcquyềnngàyxưađãchỉrayêucầu “thugọnmông”,giúpnhữngngườihọcTháicựcquyềnchúýkhôngđượcđểmôngnhôra,màcầnthugọnvàotrong,đólàtưthếthugọntựnhiênsaukhilưngmềmthẳngvà“phầnthândướiđãđứng thẳng”. Cũngtươngtựnhưtưthếlưnglúcngồiyênvàmônglúcngồixuống,đềuhơinhôramộtcáchtựnhiên.Độngtácchủyếukhi“thugọnmông”là:dướisựphốihợpgiữa“khíởdướirốn”vàháng hộiâm“hư”nânglên(tứchángtreo),cóthểgiúpchophầnbụngkếttụnhiều“thực”,tăngcườngtácdụngvậnđộnghôhấptheohoànhcáchmô,cóthểgiúpcáccơbụng,ruộtnon,ruộtgià,hệbàitiếtvàthậnđượcluyệntậpcóquyluậthơn,ngoàiracũnggópphầnnângcaotínhdẻodaivàđànhồicủacơbụng.Tiếpđó,saukhiđã“thugọnmông”thìphầnmôngsẽdễdàngduytrìthế thẳngởchínhgiữa,khônggiốngnhưkhimôngnhôra ngoàinhiềukhiến mông bịvẹo,thườngảnhhưởngtớitưthế“phầnthândướithẳngđứng”.Phần thândướiởgầnchỗxươngcùng,nóđươngnhiềuđứngthẳngởchínhgiữa,vìvậy,nókhôngphảilàmộtđộngtácmàlàtưthếcốđịnhvềmặtsinhlý,tạpthànhgócnghiêng40–50o sovớixươngchậu.Độngtácđịnhhướngvềphíanàothìởbênngoàithìxươngởphầnthândướicũnghướngchiếuthẳngvớinó,đây chính làhàmý “phầnthândướithẳngđứng”.
Ngoàira,thugọnmôngkhôngnhữngcólợichođộngtácgiữthăngbằng màcòncólợiđốivớiđộngtácvungtaybiếnlựcvàphónglực,cóthểgiúptrọngtâmcơthểhạxuốngthấp.Vìthugọnmôngkhiếnchophầnthândưới– đầudướicủacộtsốngthuvàovàtrầmxuống,nênđãcốđịnhđượcđầudướicủacộtsống,hìnhthànhbệđỡchocảthântrên.Cóđượcbệđỡlàphầnthân
dướithẳngđứng,sẽgiúpchoxươngcùngcủalưngcốđịnh,gópphầntrợgiúptínhlinhhoạtcủacộtsốngvàtínhđànhồicủacơlưng,cólợichoquátrình“lựcpháttừsốnglưng”.Nếumôngkhôngthugọn,đằngsaucủaphầnthândướisẽkhôngthẳng,sẽbiếnlựcpháttrởthànhlựcbắptaylệchhướngmộtbên,lựcđósẽlàmmất thăng bằng,khôngthểthựchiện“chuyênchúmộtphương”,bởivìlựcđókhôngphảilàlựcpháttừđùi,làmảnhhưởngtớilựcchỉnhthểcủasốnglưng.
Tácdụngtấncôngcủamônglàđểứngphóvớikhiápgầnđốiphươngphía saulưng,hoặckhidiđộngtiếnlênsẽlấymôngchạmdínhphầnbụngdướicủađốiphương,phốihợpphépluyệntay,cúingườiđểmôngnhôcao,làmchođốiphươngngãtừđằngsaulộnrađằngtrước.Môngcùngcơthểlợidụngthếđểlàmgậpmạnhkhớpđầugốivàhángcủađốiphươngtừđằngsau,khiếnđồiphươngngãnhào.Cũngcầnchúýtớihìnhxoáyốccủađộngtác,như vậyđốiphươngsẽmấtthăngbằngvàngã…
4. Chidưới:
a- Háng:
HángtứclàbộphậnHộiâm.HọcthuyếtkinhlạccủaTrungYđãchorằnghaimảnh“Nhiệm”và“Đốc”củacơthểđềubắtđầutừhuyệtHộiâm,tươngứngvới “Lựcởđỉnhđầudophầnhưđiềukhiển”củahuyệtBáchHộitrên đỉnhđầu,từđóxâydựngphươngpháptậpluyệnkhíthôngtựnhiêngiữahaimạchđó.
Hángcầnviênmãn,vàcũngcần“hư”,khôngthểthuvàothànhhángnhọnnhư hìnhchữnhân.Hángmởra,haiđầugốicó xuhướnghơigậpvàobêntrong,thìphầnhángđươngnhiênlà“tròn”.Kểcảkhihaiđầugốimởraphíangoài,màhaiđùitrêntừngoàihợpvàotrong,hángmởrathìvẫncótácdụnglàm“hángtròn”.Hộiâm thuộcphầnhưnânglên,daởbộphậnnàylạicó chiềuhướngtựrungchuyểnxuốngdưới,hángtựnhiêncóthểthành“hư”.Sựhưvàtròncủahánglàmchokhớpxươngchậu–đùirộngra,cácdâychằng xungquanhkhớpxương chậu–đùi sẽchặtlại,nhấtđịnhchânphảichoãirađểnângcaotínhlinhhoạtchosựchuyểnvậnkhi vươnmìnhvà tốcđộhoạtđộngcủanó,vàđócũnglàcơsởduynhấtgiúpchođùicóthểchuyểnbiếntừhìnhcongsanghưvàthực.Độngtáccảđùivà độngtáccủacánhtaysẽnhịpnhàngthốngnhất,cánhtaysẽxoaythuậnvòng,cònđùicũngxoaythuậnvòngtheo, ngượclại,cánhtayxoayngượcvòngthìđùicũngxoayngượcvòngtheo.Chỉkhinàođầugốiquìvàhángtrònthìmớicóthểtừngđợtlựcbắtđầutừgót chân,pháttừđùi,nânglênsốnglưng,hìnhthànhtrênđầungóntay.
“Hángtreo”(“Điếuđang”),“Hángđiềutiết”(“Điếuđang”)và“hángtòn”(“Viênđang”),têngọikhácnhaunhưngýnghĩalànhưnhau.Tháicựcquyền lấysựmềm mỏng,viênmãnlàmchủyếu,dovậygọi“hángtòn”(“Viênđang”)làthíchhợphơn cả.
Khilưngvàhángđãchùngvàlỏng,môngđãthugọn,thìlựcởhángsẽcó từ chân. Khilựctừhángđãxuốngchânrồi,khớpđầugốisẽcàngcósứcmạnh,thìđáychânsẽcàngbằngphẳngđạpđất,từđóbướcđisẽcàng vững vàcốđịnh.Độngtác“Ngựcdướiháng”và“Khíởrốn”lànhịpnhàngvớinhau,vìvậybụngdướicàng“cungthực”,trọngtâmcũngcàngổnđịnh.Khihánglàhưthìcũngcónghĩalàtrongthựccóhư,chuyểnđộnglạicànglinhhoạt.Lựcởhángdướiđãxuốngdướirồi,thìlựcđỉnhởphầntrêncũngvữnghơn,phépluyệnthântựnhiênsẽchínhxácổnđịnh,cácnhàTháicựcquyềntrướckiađãbànchungvớinhauvàchuyện“Dỉnhnâng”và “Hángtreo”,coiđólàmộttrongnhữngphépluyệnthân.
Khilựcpháttronglúclàmđộngtácvừaẩnvừalộrangoài,thìcầncósựbiếnhóacủalưngvàhángđểlàmthếtrợgiúp,nhưvậymớicólợichotínhchínhxácvàsựtrầmtĩnhmềmlỏngcủalựcphát,choviệc“chuyênchúnhấtphương”,hơnnữacònnângcaotốcđộtrựcxạcủatính“trongcongcóthẳng”củanó.Sựbiếnhóacủalưngvàhángcóthểcótácdụngtốtđốivớiviệcổnđịnhtrọngtâm,điềuchỉnhtrọngtâm,đốivớisựlinhhoạtvàphốihợpgiữaphépluyệnthân,luyệntayvàluyệnbước.
Khithânngườingồixổm,khungchậu –đùimởrathìcửahángsẽmởrộngthànhhìnhtròn,dễdàngtrợgiúpcholựcởhángtừphầnthândướinânglên.Nhưngkhingồixổmthìđộcaothấpcủahángkhôngđượcthấpquáđầugối,nếukhông,lượngvậnđộngsẽgiảmxuống,hìnhthànhhángbịrungđộngtươngphảnvớihángnhọn,lựcởhángkhôngthểthugọnđểnânglêncao,haichânhướngrangoàicũngtừđómàtrởthanhhư,sựbiếnhóahưthựctrởnênkhônglinhhoạt .
Sưhưthựckhithayđổilưngvàsựhưthựckhikhaihợp(khépmở)hángphảui phốihợpchặtchẽvớinhau,độngtácphảinhịpnhàng.Khiđộngtácthayđổi,lưngvàhángcũngphảimềmvàlinhhoạt,phươnghướngcủađộng tác cóthểlinhhoạtmàkhôngbịđộng.
Sựthuậnbướccủahóalựckhivungtay,sựđiềuchỉnhtrọngtâm,sựthay đổiphươnghướng,điểmlực,gócđộ,chủyếuthểhiệnởsựthayđổilưngvàháng,cònsựvậnđộngbiếnhóacủahaitayvàlồngngựcchỉchiếmvịtríthứyếu.
Khiphátlực(bấtkểkhiẩnởtrongtayhaylộrangoài),trướchếtđặcbiệt chúýthugọnhángvàxoayvậnlưng,khiđónộilựcmớicóthểtrầmtĩnhnhẹnhàngthẩmthấuđược.
Lưngvàhángkhôngchùng,khônglinhhoạt,thìsựvậnchuyểnnộilựcsẽ chậmđirõrệt:lưngkhôngthấpđượchángkhônggọnđược,lựcphátsẽvôhiệu.
b- Vùngchậu–đùi:
Ởchitrên,bakhớpcơbảnlàvai,khuỷutayvàcổtay,trướchếtcầnphảimởrộngkhớpvai;cònởchidướibakhớpcơbảnlàkhớpchậu–đùi,khớp đầugối,vàkhớp cổchân,trướchết yêucầumởrộngkhớpchậu–đùi.Saukhi khớpchậu–đùi mởrộng,độngtáccủalưngvàcổchânsẽcànglinhhoạtnhịpnhàng.
Từhángtrònđếnkhớpchậu–đùidướichùng,cóthểgiúpxươngmuliên kếtvới nhauvàcáckhớpởgầnđóđượcmởrộng,độvậnđộngtừđócũngđượcmởrộng, làmnhưvậysẽgiúpvậnđộnghìnhcongcủađùithêmlinhhoạt,khiếnnộilựcnânglênsốnglưng.Nhưvậysẽđạtđượcmứcđộmởrộngkhớpchậu–đùi.Nhưngkhimởrộngkhớpchậu–đùi,nếumởrộngquáđộhoặckhithânngồixuốngmàkhớpchậu–đùiquáthấpsovớiđầugối,thìsẽ tạothànhmộtkhuyếtđiểm“hángrung”,nếuchủyếudùngkhớpchậu–đùimởquáđộđểkéolựclên,ngượclạisẽhiếnthấnchânkhôngvững,lựcthuvàođẩyrakhôngmạnh.Nếueokhônglỏngvàchìmmà bồngbềnhkhôngvữngchãithìlựccoduỗikhôngmạnh.Nếukhớpchậu–đùimởquáhẹp,sẽ tạothành “Hángnhọn”,khôngthểlinhhoạttrongviệctạođế.
Khớpchậu–đùilàbộphậnthenchốtđiềukhiểnđộngtáccủaeovớichân, khớpchậu–đùilànơichuyểntiếpgiữaeovớichân,khớpchậu–đùikhông thảlỏngthì khôngthểlinhhoạt,eovàchâncũngkhótheocùng,quađótathấyviệcthảlỏngkhớpchậu–đùilàvôcùngquantrọng.Khichuyểnđộng màlấy eolàmtrungtâmthìxươngkhớp chậu–đùicũng chuyểnđộngtheo,vìvậytrênthựctếchuyểnđộngeolàchuyểnđộngeovàkhớpchậu–đùi.Dokhớpchậu-đùiphảigánhđỡtrọnglượngcủathântrên,vìvậyviệcluyệntập
thảlỏngkhớpchậu–đùiphảitiếnhànhlâudàihơnluyệntậpthảlỏngkhớpvai.Nênthườngxuyêntậpcácđộngtácvậnlưng,đứnglênngồixuốngvàđá caochân,đểtạođiềukiệnchoviệcthảlỏngkhớpchậu –đùi,nângcaotínhlinhhoạtvàtínhmềmmạidẻodai củakhớp chậu–đùi.
Đốivớinhữngngườiđiềukiệnthểlựcchophép,muốntăngcườnglượngvậnđộngthìkhibướcchânrađáychậu–đùi củabênchânthựcphảihơixoay vàovàthảchìmxuống,tiếptheolàchuyểnđộngeo,đồngthờitưthếhơihạthấpxuống(song vẫnphảiđảmbảotrêndướinằmtrênmộtđườngthẳng),cùnglúcchânkiatừtừduỗirađếngiữachừngtưthếlạinânglên,saukhichânchạmđấttừtừchuyểntrọngtâmsangchânnày,khihoànthànhđộngtác eovàkhớpchậu–đùitrởlạibìnhthường.Đâylàphươngphápquantrọngnhằmtăngcườnglượngvậnđộng,làphươngphápvậnđộngkhiếnbướcchânvữngchãiởmọigócđộ.Trongtưthế“trêndướinằmtrênmộtđườngthẳng”, “Hưlĩnhđỉnhkình”vàlực,hángnénxuống,lựcđượcđưaxuốngtậndướibàn chân,giốngnhưmọtcâyđạithụcànhthìvươnlên,rễthìcắmxuống.VìvậynhữngngườitậpTháicựcquyềnlâungàythườngcơ bắp chânpháttriển.Songđâylàphươngphápluyệntậptốnnhiều côngsức,lượngvậnđộngcựclớnnên chỉphùhợpvớingườitrẻtuổi,cósứckhỏe,nhữngngườigiàyếukhôngnên ápdụng.
Đểđảmbảo“trêndướinằmtrênmộtđườngthẳng”khithựchiệncácđộng tác,khitiếnlênhoặclùilại,haihôngphảithẳngđứng,cùngtiếncùnglùi,trênthìphảithẳng vớihaivai,hướngvậnđộngphảithốngnhất,luônluônthựchiệnyêucầu“vaiphảithốngnhấtvớihông”,nhưvậysẽtạođiềukiệnđểbảo đảm “Xương cùng chính giữa”.
TháicựcquyềnkiểuTrầncónhữngđộngtácphátlựcđượcthểhiệnởbênngoài. Đểluyệntậpcáchvậnđộngeo,háng,khiếnlựcđượcphátmộtcáchchínhxácngườitathườngcónhữngđộngđộngtácriênglẻđểtậpphátlực, uốnnắnsựbiếnđồicủaeo,háng.Trướctiênyêucầuđộngtácphảichínhxác,sauđólựcphátphảitâp trung,nhanhvàmạnh.Đâylàtrìnhtựtậpluyện:luyệnkỹxảotrướckhiluyệnphátlực.Đểtăngcườngtínhxoaytrêncủalựcphátra,khiphátlựcphảitạođượctiếnggióvùvù,thìlúcđómớiđạttớitrình độcôngphu.
Ngàynay,TháicựcquyềnkiểuDương,Vũ,NgôđãloạibỏnhữngđộngtácphátlựcthểhiệnrangoàicủakiểuTrần,nhằmlàmchoTháicựcquyềnphùhợp với yêucầuchữabệnh,thíchhợpchođôngđảoquầnchúngluyện tập.Đâylàdòng chủyếutrongphongtràophổcậpTháicựcquyền.Songnhữngngườitrẻkhỏevẫnyêucầucóthêmnhữngđộngtácphátlực,vìvậynhữngngườinàykhitậpTháicựcquyềnkiểuDương,Vũ,Ngôcũngđềucần tậpthêmnhữngđộngtácriênglẻvềphátlực.
c- Đầugối:
Chânlàbộphậnnângđỡtrọnglượngtoànthân,trongđókhớpgốilànơichịulựclớnnhất,vìvậykhớpgốicầnphảicólựcmàvẫnlinhhoạt.Khibước,haichânphảithaynhaunângđỡtrọngtâm,khiđáyhôngxoayđộng,khớpgối cũngđượcnhấclên từtừ bướcradovậykhớpgốichânkiaphảinângđỡtrọnglượngtoànthân.
Khibướcchânra,trướctiênohảinângđùicủabênchânhư,tậptrungsứcmạnh vàokhớpgốiđểnhấcgốiđểnhấcgótchânlên.Khilàmđộngtácđáchân,trướchếtphảinângđùi,tậptrungsứcmạnhvàkhớpgối,đầugốiítnhấtphảinângcaongang hông,cácsợigânởhôngđượckéocăng.Nênthườngxuyênluyệntậpđộngtáchaitayômgối,khiếngốiômsátvàongực,thìsẽcóthểnânggốivàđáchânđượccaohơn.
Nângđùi,tậptrungsứcmạnhvàođầugốisẽgiúptađưalựccủatoànthân tớitậnmũichân,tăngcườngphátlực.Sựkhaimởcủađáyhông,coduỗi củacơbắpvàsựmềmmạidẻodaicủacáckhớpsẽtăngcườngviệcphátlực.Vídụnhưcầuthủbóngđá,trướckhiđá,chânhơicolạinhưvậylựcđárasẽ mạnhhơn.
Sựthayđổithựchưcủachânlàdosựquaytròncủakhớpchậu–đùivàkhớpgốiđiềukhiển.Đùivàcánhtayphảiphốihợpthốngnhất,đầylàđiểmmấuchốtđể thựchiệnliềnmộtmạchviệcđưalựctừchânlênđùi,quacột sốngvàthểhiệnrangóntay,đồngthờicũnglànguyênnhânkhiếnkhớpchậu
– đùivàkhớpgốilinhhoạtmàgiàutínhđànhồi.
Xétvềtácdụngvõthuậtcủađầugối,lýluậnquyềnthuậtcócâu:”Túclai đềtất”,“Cậntiệngiatất”.“Tứclaiđềtất”(đốiphươngđáchântớithìmìnhnângđầugối lên)làphépdùngđùiđểpháđùi,làphépbảovệhángvàlàphươngphápvừatiếncôngvừaphỏngthủ.“Cậntiệngiatất”(đánhgậntiện choviệcsửdụngthêmcảđầugối),đầugốihướnglêncótácdụngdùnggối đểtiến công.
Khiđộngtáchoànthành,khớpgốihơikhépvàotrong,trướcvàsau(hoặcphảivàtrái)haigốiphảicómốiquanhệhôứng,phốihợpvớiviệcmở đáy hông,khoéplựcháng,nhưvậygọilà“hợptrunghữukhai”,khiếnthândưới chìmxuống, cólực,màhángcũngđượcbảovệ.
Khichântrướcbướcra,mũiđầugốikhôngđượcvượtquámũibànchân, đểgiữthăngbằngcơthể,cũngkhôngnênđểmũiđầugốivàcẳngchântạothànhđườngthẳngđứng,nhưvậysẽảnhhưởngtớitínhlinhhoạtcủađộngtáctiếptheo.
d- Chân:
Chânlàgốcrễcơbảncủabộhình,bộpháp(thếbước,kiểubước).Gốcrễ khôngvữngchỉcầnhơinghiênglệchlàbộhình,bộphápsẽbịrốiloạn.Bộhình,bộpháptrongTháicựcquyềnkhônggiốngnhau,cótocónhỏ,cóđơngiảncóphứctạp,songyêucầuchungcủanólàđộngtácchânphảichínhxác,linhhoạtvàvữngchãi,Làmchobộhình,bộphápcóquyluậtthìsẽcóthểđiềutiếtđượcsựổnđịnhcủatrọngtâmtoànthân.“Thủtiếntamphân,túctiếnthấtphân”,bướclênchiếmđượcthế,lùilạitránhđượcđònthìsẽkhôngbaogiờthấtbại,điềuđóđãnóilêntầmquantọngcủa độngtácchân.
Trướcđây,chânbướclênphảiđitheođườngvòngcung,Tháicựcquyềnkiểu Ngôngàynayđãsửalạiđiềunày,khôngbướctheođườngvòngcung nữa.Đâylàmộtsựcảicáchnhằmlàmchongườitậpdễthaotác,phùhợpvớingườigiàsứcyếu.Khibướcchânra,trướctiênphảiđứngvữngvàomộtchân,chùngđầugối,thảlỏngkhớpchậu–đùi,ổnđịnhtọngtâm,sauđóchânkiatừtừbướcratheohìnhcung.Muốnbướcsángtrái,rtướctiêneobênphảicolại, đồngthờikhớpchậu–đùibênphảithuvàothìchântráibướcrasẽlinhhoạt, muốnbướcsangphảithìngượclại. Đâylàsựvậndụngnguyênlý:muốnsangtrái,trướctiênphảivềphải,muốnsangphải,trướctiênphảivềtráivào bộpháp.
Khihaichânluânphiênvậnđộng,cácthếdiễnraliêntục,độngtáccầnphải theohìnhcung,luônluôngắnliềnvớilựcxoáyốc.Tayvậnđộngthì châncũngtựnhiênvậnđộngtheo, vìvậycócâu“Túctùythủvận”(chânvân độngtheotay).
Vềmặtvũthuật,chânvậnđộngtheohìnhcungsẽcótácdụnglồngđùi, mócchân,thúcgối,v.v…đồngthờicũng cótácdụngphòngthủphánhữngthếtrêncủađốiphương.
Phươngphápluyệnđichântheođườngcung,mũichânngóclênhoặc
quặpxuống,xoayphảihayxoaytráinàyrấtcólợichokhớpvàdâythầnkinh
ởchân,bảođảmvàpháttriểntínhlinhhoạtvàtínhmềmmạidẻodaicủacáckhớpchân.Sựlênxuống,xoayrtái,quayphảicủagótchânvàsựngóclên,quặpxuốngcủamũichânliêntụcđannhautrongtoànbộđộngtác,tạonêndángvẻđẹpvềhìnhthể,khôngnhữngkhiếnkhớpcổchânđượclinhhoạt,mà còntránhđượctìnhtrạngmấtcânbằngởchân,điềunàyđặcbiệtquantrọngđóivớingườigià.Quađócóthể thấygiữatínhvũthuật,tínhthểdục,tínhnghệthuậtvàtínhchữabệnhbảovềsứckhỏecóthểthốngnhấtđượcvớinhau(khácbiệtchủyếulàởchỗlượngvậnđộnglớnhaynhỏ,độngtácđơngiảnhayphứctạp).
Khivậnđộng,hướngcủamũibànchâncóquanhệtớilượngvậnđộngvà
độkhaimởcủakhớpchậu–đùi,vìvậykhôngnênchorằnghướngcủamũibàn chânkhôngquantọng,cầnphảichúýđịnhhướngchomũibànchântrongquátrìnhcủamỗithếvàkhitiếpđất.Cầnbiếtrằngđộngtáccủacácchilàliênquantớinhau,ràngbuộcnhau,chỉcầnkhôngchú ýởmộtbộphậnnhỏnàođó cũngảnhhưởngtớitínhchínhxáccủatoànbộđộngtác.
ĐộngtáccủachitrênTháicựcquyềnlàlấy cẳng tayđiềukhiểnkhuỷu,lấykhuỷuđiềukhiểntay,độngtáccủachidướilàlấycẳngchânđiềukhiểnđầugối,lấyđầugốiđiềukhiểnđùi,điểmmấuchốtcủanólàởchỗdùngđầungóntayvàđầungónchânnhẹnhàngđiềukhiểnsựvậnđộngcủatayvàchân,ngựcvàbụngcũngphảivậnđộngtheotayvàchân,trêndướitheonhau.Khimũichânchiếuthẳngvềphíatrước, hướngcủahaitaycũngphảichiếuvềphíatrước,hướngmắtcũngphảitập trungvềphíatrước.Đâycũnglàyêucầu“Trêndướitheonhau”,mụcđíchlànhằmlàmchohướngvậnđộngtrên,dưới,trái,phảithốngnhất,tăngcườngtácdụnghợplựctoànthân.
Khitiếnlênhaylùilạicầnphảichúýtớisựổnđịnhcủathân,khôngđểxảyratìnhtrạnglúc caolúcthấp,nhưvậymộtmặtlàmcho lượngvậnđộngtựnhiênđượctăngcường,mặtkháccũngtránhđượctìnhtrạngbướcdài,bước ngắn,giữađượccữbướcchânđãđịnh.
5. Khớp:
Toànbộcơthểngườicó206chiếcxươngchúngđượcnốivớinhaubằng cáckhớpđểnângđỡtrọnglượngvàthựchiệncácđộngtác.Tháicựcquyềnyêucầu trongkhithựchiệncácđộngtácphảidùngýthứcđểthảlỏngcáckhớp,kéodàicácsợigân,tăngcườngtìnhđànhồivàtínhlinhhoạtcủacáckhớp,đồngthờiyêucầucácđốt xươngphảiđượckhớpđúngvàonhau,khiến cáckhớpđượctrơntrumàbềnvững,trọnglượngđượcphântánxuốngđốtxươngmộtcáchhợplýnhờđómàtăngcườngsứcmạnhvàsứcchịuđựng,pháthuyđượcnhiềutácdụngtronglaođộngsảnxuất.TrongTháicựcquyền,khớpđượcrènluyệntheophươngpháplúclỏng,lúcchặt(thờigianthảlỏngdài,thờigianxiết chặtngắn).
KhimớitậpTháicựcquyềnnênnghĩnhiềutớiviệcthảlỏngcáckhớp,trướctiênthảlỏngmấykhớplớnnhưkhớpvai,khớpchậu -đùitạođiềukiện tốtchohoạt độngcủacáckhớptay,khớpchậu,v.v…Việcthảlỏngxương sống,đặcbiệtlà đoạnngựcvàeovôcùngquantrọng,huyệtmệnhmônởxươngsốngđoạneolànơidồntụtrọngtâmtoànthân,làđiểmthenchốtđiềutiếtđộngtác,toànthân,24xươngsườnở2bênphảithảlỏngxuống,hợpvềphíatrước,nhưvậysẽgiúpchoviệc“Khítrầmđanđiền”đượcthựchiệndễdàngvàmạchmáuquanhvùng eođượcnođủ.
Ngoàira,thảlỏngtoànthâncòncónghĩalàphảidầndầnthựchiệnthả lỏngtừngkhớpxương.VìtrongTháicựcquyền,khimộtđộngtácđượcthựchiệnthìtấtcả cácbộphậnđềuphảiđượcvậnđộng,nhờđộnglựcliên hợp củaxươngsốngphầneo,tứchicóthểtiếnhànhcác độngtácduỗiracovào,sang
phảisangtrái,lênxuốngtheođườngxoáyốc,việcgiữacácđốtcósựthôngsuốtđãtạođiềukiệnchoviệccóthểkéodàithânvàcácchi,vìvậy,thảlỏng cáckhớptoànthânlàviệccóthểthựchiệnđược.Khinhiềuchỗcáckhớpđãđượcthảlỏngcầnđượcđặcbiệtchúýcácđốtxươngphảiđượckhớpchuẩnvớinhauđểtăngcườngkhảnăngchịulực.Cácđốtxươngtrêntoànthânphảivừađượcthảlỏnglạivừakhớpchuẩnvớinhau,trướctiênphảithảlỏngcột sốngvàmấykhớphoạtđộngchủyếu,nhưvậycácđốttrêntoànthân mớicó sựthôngsuốt,lựcđủmàlinhhoạt.Đóchínhlàyêucầu“cácđốtthảlỏngvà cóthểhợplạiởbấtkỳchỗnào”.
Khớptứchicònyêucầukhôngđượcthẳngvàkhôngtráingược,cóvậy
mớiphùhợpvớiyêucầu“Kĩnhdĩkhúcsứcnhihữudư”(dựavàochỗcong màtíchthì sẽcóthừa).Chỉcóthựchiệnhoànhảocácyêucầu:nhữngcáicần tĩnhđềuđượctĩnh,nhữngcáicầnđộngđềuđượcđộngtrongtưthếnhưvậyvàphảichuyểnđổiđược nộilựctheoyêucầu“khaitrunghữuhợp,hợptrung hữukhai”thìmớicóthểcoilàđãluyệntớitrìnhđộ“đãvậnđộnglàcáckhớp cóthểquaytròntựnhiên”,saunàykhinângcaokỹxảođánhtaynócóthểgiúptađạttớitrìnhđộ chỗàocũnglàtíchthế,chỗnàocũng cóthểvậnlực.
Khimỗithếđượcthựchiệnđúng,toànthânnhấttềhợplại,cáckhớphợplạitheo trụcđốixứngtrêndưới,tráiphải,nhữngcáicầnmởđềuđượcmở,nhữngcáicầnhợpđềuđượchợp.Trongquátrìnhvậnđộngkhôngngừnglúc mởlúchợp,lúchưlúcthực,dướitácđộngcủacáccơvàgân,cáckhớpđượcvậnđộngtớimộtliềulượngphù hợplúcthảlỏng,lúcxiếtchặtvà cóquiluật.
NhữngyêucầutrênđốivớitưthếcủacácbộphậncơthểsẽxuyênsuốttoànbộcácđộngtáctrongTháicựcquyền,chúngcómốiliênhệvớinhau,ràngbuộcnhau,tưthếcủamỗibộphậnnàođókhôngchínhxácsẽkhiếnchotưthếcủacácbộphậnkhácsaitheo,khimớihọc,cầnphảitừngbướcluyện tậpthànhthụctưthếtheomộttrìnhtựthuận,tậpxongtưthếnàymớichuyểnsangtưthếkia,cónghĩalàphảixâydựng đượccơsởtốtchonhữngtưthếcơ bảnnhư:tưthếcủatay,chân,thân,mắt.v.v…Khibắtđầumỗitưthếphảiluyệntậpđiluyệntậplại,dầndầntừngbước phốihợpchúnglạitrongmộtchuỗicácđộngtác,phảinắmđượctốcđộ,đườngđivàphươngphápcủatừng độngtác,thìmớidầndầnthựchiệnđượcyêucầuthânthẳngthoảimái,độngtácliênhoànliêntục,trêndướiphảitráinhịpnhàng,từlạthànhquen,từquenthànhkỹxảo.Đâylàquátrìnhtâtnhiênđểdầndầntừngbướcnângcaokỹthuật.
Đểgiúpngườimớihọcdễnhớ,dễkiểmtra,tôiquynạpnhữngyêucầu
củaThái cựcquyềnđốivớitưthếcủacácbộphận cơthểthành12mụcsau :
1. Tâmtĩnhthânthảlỏng;
2. Thânthẳngthoảimái;
3. Hưlĩnhđỉnhkình;
4. Khítrầmđanđiền;
5. Hàmhungbạtbối;
6. Trầmkhiênthủy cẩu;
7. Tọauyểnthư chưởng;
8. Lỏng eo cotay;
9. Xươngcùng chínhgiữa;
10. Chùnggốilỏnghông;
11. Bướcchânhưthực;
12. Trêndưới thẳngnhau.
Khiluyệntập,vừatậpvừakiểmtra,kiểmtrarồiuốnnắn,cứnhưvậycáctưthếsẽđượcthựchiệnchínhxác.Cổnhânthườngdậy“Côngđáotựnhiênthành”(khicôngsứcbỏrađủ,việcsẽthànhcông),khôngnênluyệntậpmộtcáchbừabãi,màphảituântheoyêucầunghiêmngặt,tuầntựluyệntập,phát
hiệncáisaivàsửachữauốnnắn,khôngngừngtổngkếtvànângcao,nhưvậy
sẽnhấtđịnhđạtđượcyêucầu.
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen3h.Co