Nguyên tắc phân cấp QL NSNN
6.2. Nguyên tắc phân cấp QL NSNN:
- Nguyên tác phân cấp QL NSNN phải gắn liền với phân cấp quản lý kt-xh
K/n: Trong quá trình phân cấp QL NSNN phải đảm bảo phân cấp QL kt-xh là tiền đề, cơ sở để thực hiện phân cấp QL NSNN
Lý do:
+ mỗi cấp chính quyền có sự khác biệt về chức năng kt-xh dẫn đến sự khác biệt về vai trò, quy mô cũng như cơ cấu NS NN
+ việc phân cấp QL NSNN sẽ góp phần nâng cao năng lực QL của các cấp chính quyền trong việc quản lý và phát triển nguồn thu cũng như thực hiện các nhiệm vụ chi từ đó phát huy được lợi ích của địa phương, giảm thiểu sự tùy tiện, thất thoát và kém hiệu quả trong phân bổ và sử dụng NSNN
Nội dung: Phân bổ NSNN phải dựa trên nhiệm vụ kt-xh của các cấp chính quyền
- Đảm bảo vai trò chủ đạo của NS TW, và tính chủ động của NS ĐP
K/n: trong quá trình phân cấp QL NSNN, NS TW đóng vai trò là nguồn NS chính, nhưng vẫn phải tạo điều kiện chủ động và linh hoạt trong NS ĐP
Lý do:
+ NS TW cần có vai trò chủ đạo vì: xuất phát từ vị trí quan trọng của chính quyền TW trong quản lý kt-xh, chính quyền TW cần tập trung các nguồn lực cơ bản để thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu trọng yếu trong phạm vi cả nước
+ NS ĐP cần được đảm bảo tính chủ động bởi: mỗi địa phương cũng có những nhiệm vụ chi riêng biệt, cần cho địa phương sự chủ động linh hoạt để giảm bớt gánh nặng về quản lý và tài chính cho TW, đồng thời tăng khả năng tự cân đối NS từ đó các địa phương sẽ phát huy đc lợi thế riêng biệt và có kế hoạch thu chi hợp lý để sử dụng hiệu quả NS
Nội dung:
+ Mọi chính sách, chế độ về QL NSNN đều phải được ban hành thống nhất, dựa chủ yếu trên cơ sở QLNSNN ở TW
+ phần lớn các nguồn thu chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn thu NS đều tập trung vào NS TW
+ NS TW là trung tâm điều hòa trong hệ thống NSNN, đảm bảo cân bằng cho NS các cấp
+ Địa phương được phân cấp nguồn thu đảm bảo chủ động thực hiện những nhiệm vụ chi đã được phân cấp
- Phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể trong các cấp chính quyền
K/N: là việc phân giao nhiệm vụ cung cấp các hàng hóa công cộng cho từng cấp chính quyền, đồng thời đảm bảo nguồn lực tài chính để các cấp này chủ động thực hiện nhiệm vụ được phân cấp
Lý do:
+ Phân định cụ thể nguồn thu và nhiệm vụ chi sẽ tạo sự chủ động cho các cấp chính quyền trong việc lập kế hoạch, tạo lập nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi
+ tăng tính công khai, minh bạch và kiểm soát lẫn nhau của các cấp chính quyền trong việc thực hiện QL NSNN
Nội dung:
+ Quy định cụ thể nguồn thu và nhiệm vụ chi cho NS TW và NS ĐP trong đó đảm bảo nhiệm vụ chi của cấp NS nào thì do nguồn thu của cấp NS đó bảo đảm
+ Cho phép ủy quyền thực hiện nhiệm vụ chi giữa các cấp ngân sách
6.3. Nội dung phân cấp quản lý NSNN
a, Quan hệ giữa các cấp chính quyền về chế độ chính sách
Về cơ bản, Nhà nước trung ương vẫn giữ vai trò quyết định các loại như thuế, phí, lệ phí, vay nợ và các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu thực hiện thống nhất trong cả nước.
Bên cạnh đó, HĐND cấp tỉnh được quyết định chế độ chi ngân sách phù hợp với đặc điểm thực tế ở địa phương. Riêng những chế độ chi có tính chất tiền lương, tiền công, phụ cấp, trước khi quyết định phải có tính chất tiền lương, tiền công, phụ cấp trước khi quyết định phải có ý kiến của các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực. HĐND cấp tỉnh cũng quyết định một số chế độ thu gắn với quản lý đất đai, tài nguyên thiên nhiên, gắn với chức năng quản lý hành chính nhà nước của chính quyền địa phương và các khoản đóng góp của nhân dân theo quy định của pháp luật.
b, Quan hệ giữa các cấp về nguồn thu, nhiệm vụ chi
Trong Luật ngân sách quy định cụ thể về nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương được ổn định từ 3 đến 5 năm. Bao gồm các khoản thu mà từng cấp được hưởng 100%; Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ % cũng như nhiệm vụ chi của từng cấp trên cơ sở quán triệt các nguyên tắc phân cấp.
Ngân sách trung ương hưởng các khoản thu tập trung quan trọng không gắn trực tiếp với công tác quản lý của địa phương như: thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thu từ dầu thô... hoặc không đủ căn cứ chính xác để phân chia như: thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hạch toán ngành.
NSNN trung ương chi cho các hoạt động có tính chất đảm bảo chủ động thực hiện những nhiệm vụ được giao, gắn trực tiếp với công tác quản lý tại địa phương như: thuế nhà, thuế đất, thuế môn bài, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao.
Chi ngân sách địa phương chủ yếu gắn liền với nhiệm vụ quản lý kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh do địa phương trực tiếp quản lý.
Đảm bảo nguồn lực cho chính quyền cơ sở cũng được luật hết sức quan tâm. Luật NSNN quy định các nguồn thu về nhà đất phải phân cấp không dưới 70% cho ngân sách xã, đối với lệ phí trước bạ thì cần phải phân cấp không dưới 50% cho ngân sách các thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
c, Quan hệ giữa các cấp về quản lý chu trình ngân sách nhà nước
Mặc dù, ngân sách Việt Nam vẫn nằm trong tình trạng ngân sách lồng ghép giữa các cấp chính quyền trong chu trình ngân sách, nhưng quyền hạn, trách nhiệm HĐND các cấp trong việc quyết định dự toán ngân sách, phân bổ ngân sách được tăng lên đáng kể.
Bên cạnh các quyền về quản lý ngân sách có tính chất truyền thống, HĐND còn có nhiệm vụ:
Quyết định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân sách ở địa phương.
Quyết định tỷ lệ phân chia giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương đối với phần ngân sách địa phương không được hưởng từ các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương với ngân sách địa phương và các khoản thu có phân chia giữa các cấp ngân sách ở địa phương.
Ngoài ra, việc tổ chức lập ngân sách ở các địa phương được phân cấp cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định cụ thể cho từng cấp địa phương. Thảo luậ về dự toán đối với cơ quan tài chính chỉ thực hiện vào năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách, các năm tiếp theo chỉ tiến hành khi địa phương có đề nghị.
Ngân sách trung ương và ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế- xã hội của Nhà nước.
NSTƯ giữ vai trò chủ đạo, đảm bảo các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng của quốc gia và hỗ trợ cho các địa phương chưa cân đối được thu, chi.
- Mọi chính sách, chế độ quản lý NSNN được ban hành thống nhất và dựa chủ yếu trên cơ sở quản lý NSTƯ.
- NSTƯ chi phối và quản lý các khoản thi, chi lớn trong nền kinh tế và xã hội.
Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu, bảo đảm chủ động trong thực hiện nhiệm vụ được giao, tăng cường năng lực cho ngân sách cấp cơ sở.
Nhiệm vụ chi của ngân sách cấp nào thì do ngân sách cấp đó đảm bảo. Nếu cơ quan cấp trên uỷ quyền cho cơ quan cấp dưới thực hiện nhiệm vụ của mình, thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên xuống cơ quan cấp dưới.
Thực hiện phân chia theo tỷ lệ % đối với các khoản thu phân chưa giữa ngân sách các cấp và bổ sung từ ngân sách cấp trên cho cấp dưới, để đảm bảo thực hiện công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng, địa phương. Tỷ lệ % được ổn định từ 3- 5 năm. Thời gian này được gọi là thời kỳ ổn định ngân sách.
7. Những điểm mới của Luật NSNN 2015
7.1. Điểm mới về phân cấp nguồn thu giữa NSTW và NSĐP
- Khoản thu từ thuế TNDN của đơn vị hạch toán toàn ngành là khoản thu phân chia giữa NS TW và NSĐP
- Quy định toàn bộ tiền thu từ tiền phạt vi phạm hành chính, phạt, tịch thu khác phải nộp vào NSNN và phân cấp rõ do cơ quan NN thuộc cấp nào thu thì NS thuộc cấp đó hưởng
-Thu từ hoạt động sổ xố kiến thiết là nguồn thu NSĐP được hưởng 100%
7.2. Đổi mới về phân cấp nhiệm vụ chi giữa NSTW và NSĐP
- Chỉ phân cấp nhiệm vụ Nghiên cứu khoa học cho cấp tỉnh
- Trong phân cấp nhiệm vụ chi đối với thị xã- thphố trực thuộc tỉnh phải có nhiệm vụ chi đầu tư xây dựng các trường Phổ thông công lập các cấp (Phổ thông trung hoc, Phổ thông cơ sở), điện chiếu sáng, cấp thoát nước, vệ sinh đô thị và các công trình phúc lợi công cộng khác
7.3 Quy định về bội chi NS ĐP
- NS cấp tỉnh được bội chi, và bội chi của NS cấp tỉnh được tổng hợp vào bội chi của NSNN do QUốc hội quyết định
7.4. Thẩm quyền quyết định của NSĐP
- Luật NSNN 2105 bổ sung1 số nội dung sau:
+ NS xã, thị trấn được phân chia nguồn thu từ thuế nhà đất, thuế môn bài thu từ cá nhân hộ kinh doanh, thuế sử dụng đất nông nghiệp thu từ hộ gia đình, lệ phí trước bạ nhà đất
+ bổ sung các nguyên tắc phân cấp nguồn thu nhiệm vụ chi giữa NS các cấp ở địa phương và xác định số bổ sung cân đối NS, bổ sung có mục tiêu và tỷ lệ % phân chia các khoản thu giữa NS các cấp
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen3h.Co