Câu 7
1. Trình bày phương pháp đánh giá rủi ro tai biến, viết công thức, chú giải các ký hiệu và nêu cách xác định từng thành phần trong công thức. Áp dụng để đánh giá rủi ro về người hoặc cơ sở hạ tầng do 1 tai biến phổ biến ở Việt Nam gây ra (trượt lở, lũ quét, bão...).
Phương pháp Đánh giá Rủi ro Tai biến Thiên nhiên
Phương pháp đánh giá rủi ro tai biến thiên nhiên hiện nay được xây dựng dựa trên cách tiếp cận hệ thống của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu. Phương pháp này xem xét rủi ro là kết quả của sự tương tác giữa hiểm họa tự nhiên với đặc điểm của hệ thống chịu tác động.
Công thức và Chú giải Ký hiệu
Rủi ro tai biến thiên nhiên được xác định thông qua công thức toán học sau:
R=H×E×V
· R là Rủi ro (Risk): Khả năng xảy ra những tổn thất hoặc hậu quả bất lợi về người, tài sản và các hoạt động kinh tế xã hội trong một khoảng thời gian cụ thể tại một vùng lãnh thổ.
· H là Hiểm họa (Hazard): Khả năng xảy ra một hiện tượng tự nhiên nguy hiểm có tiềm năng gây thiệt hại trong một thời gian và không gian nhất định.
· E là Mức độ phơi bày (Exposure): Sự hiện diện của con người, sinh kế, các loài sinh vật, cơ sở hạ tầng hoặc các tài sản văn hóa, kinh tế tại những khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của hiểm họa.
· V là Tính dễ bị tổn thương (Vulnerability): Những đặc điểm và hoàn cảnh của một hệ thống, một cộng đồng hoặc một tài sản khiến cho chúng dễ chịu tác động bất lợi từ hiểm họa.
Cách Xác định các Thành phần trong Công thức
Xác định hiểm họa dựa trên việc phân tích các dữ liệu lịch sử và các yếu tố tự nhiên kích hoạt thiên tai. Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu quan trắc khí tượng thủy văn, bản đồ địa hình, ảnh vệ tinh kết hợp với các mô hình toán mô phỏng để tính toán tần suất xuất hiện, cường độ cực đại, phạm vi không gian ảnh hưởng và thời gian kéo dài của hiện tượng nguy hiểm đó.
Xác định mức độ phơi bày thông qua công tác thống kê và chồng lớp bản đồ không gian. Bằng cách sử dụng hệ thống thông tin địa lý, người ta tiến hành số hóa và thống kê chính xác số lượng người dân sinh sống, các công trình nhà ở, trường học, bệnh viện, hay các tuyến đường giao thông nằm bên trong ranh giới vùng ảnh hưởng của bản đồ hiểm họa đã xác định.
Xác định tính dễ bị tổn thương bằng phương pháp phân tích chỉ số tổng hợp từ các yếu tố vật lý, kinh tế và xã hội. Thành phần này được đánh giá dựa trên chất lượng xây dựng của công trình, độ kiên cố của hạ tầng, tỷ lệ hộ nghèo, tỷ lệ người già và trẻ em, kết hợp với năng lực ứng phó, trang thiết bị cứu hộ và hệ thống cảnh báo sớm của địa phương.
Áp dụng Đánh giá Rủi ro Trượt lở Đất đến Cơ sở Hạ tầng tại Miền núi Việt Nam
Đánh giá thành phần hiểm họa trượt lở tại khu vực miền núi phía Bắc hoặc dọc Trường Sơn được thực hiện bằng cách phân tích cấu trúc địa chất và chế độ mưa. Các chuyên gia tiến hành lập bản đồ các vùng có nguy cơ trượt lở cao dựa trên độ dốc của sườn núi, mức độ phong hóa của đá, sự suy giảm thảm thực vật rừng đầu nguồn, kết hợp với dự báo các trận mưa lớn có lượng mưa tích lũy vượt ngưỡng chịu tải của đất.
Đánh giá mức độ phơi bày của cơ sở hạ tầng đối với hiểm họa trượt lở đất bằng cách định vị các công trình xây dựng kiên cố. Quá trình này xác định cụ thể những đoạn đường quốc lộ chạy qua chân sườn dốc nguy hiểm, các ngôi trường học xây cạnh taluy dương, các đường dây tải điện cao thế cắt ngang vùng địa chất yếu, hoặc các cụm dân cư nằm ngay dưới thung lũng có nguy cơ bị đất đá đổ ập xuống.
Đánh giá tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng tại khu vực khảo sát dựa trên đặc tính kỹ thuật của công trình. Một tuyến đường giao thông sẽ có tính dễ bị tổn thương cao nếu thiếu hệ thống tường kè bê tông chắn đất, thiếu rãnh thoát nước dọc bờ dốc, hoặc các ngôi nhà của người dân xung quanh chỉ là nhà tạm, nhà vách gỗ không có khả năng chống chịu lực tác động mạnh từ khối đất đá sạt trượt.
Tổng hợp rủi ro để đưa ra giải pháp phòng ngừa cho cơ sở hạ tầng sau khi đã chấm điểm từng thành phần. Bản đồ rủi ro trượt lở đất thu được sẽ chỉ rõ các phân đoạn giao thông hoặc các công trình công cộng nằm trong vùng rủi ro cực cao, làm cơ sở để chính quyền đầu tư kinh phí xây kè kiên cố, khơi thông dòng chảy thoát nước bề mặt hoặc lên phương án di dời khẩn cấp trước mùa mưa bão.
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen3h.Co