4
Để minh họa cho các mức độ được thể hiện trên PCL-R, tôi thích viện dẫn văn hóa đại chúng, nơi có đầy rẫy những hình ảnh miêu tả — một số chính xác, một số kém chính xác hơn — về những kẻ thái nhân cách (psychopath). Những ví dụ cực đoan và lố bịch nhất có thể được tìm thấy trong các bộ phim kinh dị với những nhân vật răng nanh sắc nhọn, một bên mắt mờ đục, toát ra vẻ nguy hiểm và ngay lập tức gây rùng mình.
Hãy nghĩ đến Freddy Krueger hay gia đình trong phim The Texas Chain Saw Massacre. Ngay cả Patrick Bateman, nhân vật tự luyến, mất kiểm soát của Christian Bale trong bộ phim chuyển thể từ American Psycho, cũng không phải là hình ảnh đại diện cho một kẻ thái nhân cách thực sự, vì hắn ta quá bạo lực so với thực tế.
Đây là những bức biếm họa, ngay cả những tội phạm bạo lực nhất cũng hiếm khi điên loạn rõ ràng đến vậy. Một số miêu tả hợp lý bao gồm Tommy DeVito, do Joe Pesci thủ vai trong Goodfellas, và Frank Booth, do Dennis Hopper thủ vai trong Blue Velvet.
Cả hai đều là những người đàn ông trông tương đối bình thường, những người mà bạn có thể đi ngang qua trên phố mà không cần phải suy nghĩ gì nhiều. Nhưng họ là những cá nhân bị rối loạn sâu sắc, những người cuối cùng không thể kiểm soát sự hung hăng bẩm sinh của mình và thể hiện rất ít sự hối hận hay thông cảm cho những hành động bạo lực của họ.
Tommy và Frank sẽ đạt điểm cao trên PCL-R. Đặc biệt, Tommy thể hiện các khía cạnh về mặt quan hệ giữa các cá nhân như sự hoạt ngôn, quyến rũ và thao túng. Anh ta rất thú vị, và có thể nhập vai rồi thoát vai. Trong màn đối đáp
"Bộ tôi làm anh thấy buồn cười à?" anh ta đã dồn người kia vào thế bí, không có câu trả lời nào là đúng cả. Kẻ thái nhân cách có thể đẩy người khác vào những tình huống không thể chấp nhận được. Ngoài ra còn có một cảnh Tommy bắn vào chân một người, rồi chửi rủa anh ta vì làm quá mọi chuyện lên, và quay lại chơi bài.
Sau một vụ giết người, những kẻ thái nhân cách thường nói rằng chúng cảm thấy như có người khác đã làm điều đó, hoặc nạn nhân đã thúc đẩy việc bóp cò. Chúng cảm thấy tách biệt, bị thôi thúc hành động bởi các thế lực nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng.
Tommy gọi vụ bắn vào chân là một "tai nạn". Không phải tất cả những kẻ thái nhân cách đều bốc đồng hoặc bạo lực về thể chất, nhưng một số thì có, như trường hợp của Tommy và Frank. Ví dụ yêu thích của tôi đến từ bộ phim Manhunter năm 86, với sự tham gia của Brian Cox và William Petersen.
Cox đóng vai Hannibal Lecter, một kẻ giết người hàng loạt ăn thịt người, người sau này được Anthony Hopkins tái hiện nổi tiếng hơn trong các bộ phim The Silence of the Lambs và Hannibal. Lecter được đặc trưng bởi sự thiếu đồng cảm, khả năng thao túng người khác một cách hoạt ngôn và quyến rũ, và sự hoàn toàn không hối hận đối với những hành vi khủng khiếp và bệnh hoạn của mình.
Tóm lại, hắn là người mà nhiều người coi là một kẻ thái nhân cách kinh điển và có lẽ sẽ đạt điểm cao trong Bảng kiểm của Hare. Những kẻ thái nhân cách ngoài đời thực giống Lecter là những trường hợp giật gân và cực đoan hơn, hãy nghĩ đến Jeffrey Dahmer, Ted Bundy, hay Son of Sam.
Nhưng theo Hare, có một loại thái nhân cách khác tồn tại, những người không đạt điểm cao như vậy trên PCL-R nhưng vẫn thể hiện những dấu hiệu mạnh mẽ của các đặc điểm thái nhân cách kinh điển. Đây là những người như nhân vật chính của Manhunter, nhà phân tích tâm lý của FBI Will Graham, do Petersen thủ vai.
Graham nhận ra rằng anh ta có những thôi thúc và sự thiếu đồng cảm trong quan hệ giữa các cá nhân giống như Lecter. Mặc dù anh ta không phải là kẻ giết người, nhưng thực tế anh ta là một kẻ thái nhân cách, hoặc ít nhất là gần như thái nhân cách (near-psychopath), điều mà tôi thích gọi là Thái Nhân Cách Phiên Bản Nhẹ (Psychopath Lite).
Anh ta có thể đạt điểm 15 hoặc 23 trên PCL-R, chỉ dưới điểm cắt 30 cho trạng thái thái nhân cách hoàn toàn, nhưng ngoài điều đó ra, bạn có thể nghĩ anh ta hoàn toàn bình thường. Khi vợ tôi, Diane, và tôi xem bộ phim vào năm 86, cô ấy chỉ vào Will và nói:
"Đó chính là anh." (Lúc đó, điều này làm tôi hơi bối rối, nhưng tôi quyết định rằng cô ấy đang đề cập đến việc Will là một người đàn ông tử tế và sâu sắc như thế nào.)
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen3h.Co